{"id":97078,"date":"2021-05-12T13:03:14","date_gmt":"2021-05-12T18:03:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=97078"},"modified":"2021-05-13T14:20:26","modified_gmt":"2021-05-13T19:20:26","slug":"especialistas-disertaron-sobre-el-exilio-de-intelectuales-latinoamericanas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/general\/especialistas-disertaron-sobre-el-exilio-de-intelectuales-latinoamericanas\/","title":{"rendered":"Especialistas disertaron sobre el exilio de intelectuales latinoamericanas"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Tarsila<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0do Amaral, Tina\u00a0Modotti,\u00a0Ala\u00edde\u00a0Foppa\u00a0y los modelos mitol\u00f3gicos de Ulises y Pen\u00e9l<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">ope, fueron temas de desarrollo<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;335559685&quot;:720}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_97079\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-1-100k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-97079\" class=\"size-full wp-image-97079\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-1-100k.jpg\" alt=\"Lydia Scatolin e Silva \" width=\"722\" height=\"418\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-1-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-1-100k-300x174.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-97079\" class=\"wp-caption-text\">Lydia Scatolin e Silva<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Jorge V\u00e1zquez Pacheco<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;335559685&quot;:720}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">12\/05\/2021, Xalapa, Ver.<\/span><\/i><\/b><b><span data-contrast=\"auto\">&#8211;<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Como parte de las actividades programadas por el grupo Trabajo Intelectual, Pensamiento y Modernidad en Am\u00e9rica Latina(TIPMAL), siglos XIX-XX, y con la colaboraci\u00f3n de la <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Universidad Veracruzana<\/a> (UV), el jueves 6 de mayo se efectu\u00f3 una jornada m\u00e1s del V Coloquio \u00abIntelectuales, migraci\u00f3n y exilio en Iberoam\u00e9rica\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;335559685&quot;:720}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">evento participaron\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Lydia\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Scatolin<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0e Silva, graduada en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Comunicaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Social<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">por<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">F<\/span><span data-contrast=\"auto\">acultad\u00a0C\u00e1sper\u00a0L\u00edbero de Sao Paulo<\/span><span data-contrast=\"auto\">; Mar\u00eda de las Mercedes Sierra\u00a0Kehoe, catedr\u00e1tica en la Facultad de Estudios Superiores (FES) de la UNAM en Cuautitl\u00e1n; Karina Leyte, del posgrado en Estudios Latinoamericanos por la UNAM<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y Mariela \u00c1vila, investigadora en la Escuela de Filosof\u00eda de la Universidad Cat\u00f3lica Silva Henr\u00edquez de Chile.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Scatolin\u00a0e Silva\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">ofreci\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">una disertaci\u00f3n en torno de la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">obra<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de\u00a0Tarsila\u00a0do Amaral<\/span><span data-contrast=\"auto\">, artista pl\u00e1stica nacida en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">1886 en Sao Paulo<\/span><span data-contrast=\"auto\">, que a<\/span><span data-contrast=\"auto\">unque no fue precisamente v\u00edctima del exilio, su permanencia en Europa le dot\u00f3 de una clara conciencia en torno de la necesidad de desligarse de los modelos\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">ajenos\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">y trabajar sobre un nacionalismo est\u00e9tico identificado con su tierra natal.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Un<\/span><span data-contrast=\"auto\">a de sus obras,\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Abaporu<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0realizado en 1928,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">inspir\u00f3 a<\/span><span data-contrast=\"auto\">l escritor\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Oswald de Andrade\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013su esposo<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a escribir y desarrollar el\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Manifiesto\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">ntrop\u00f3fago<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, que conllevaba\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">con la intenci\u00f3n de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">deglutir<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0la cultura europea y transformarla en algo\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">totalmente\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">brasile\u00f1o.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Su trayectoria<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">sus viajes\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">l interior del pa\u00eds, le permitieron\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">concebir y desarrollar\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">una novedosa\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">percepci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">art\u00edstica<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;335559685&quot;:720}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por su parte,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Sierra\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Kehoe<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0tambi\u00e9n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">p<\/span><span data-contrast=\"auto\">rofesor<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0en Artes Visuales de la Escuela Nacional de Artes Pl\u00e1sticas<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0habl\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Tina\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Modotti<\/span><span data-contrast=\"auto\">, entre el amor y el exilio<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Modotti, nacida en Italia<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0lleg<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">M\u00e9xico<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0desde Los\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00c1ngeles,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0California<\/span><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en 1922<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">aqu\u00ed inici\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0una relaci\u00f3n sentimental con el comunista cubano\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Julio\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Antonio<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Mella<\/span><span data-contrast=\"auto\">, quien\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">fue<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0asesinado por la espalda en 1928<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0cuando ella ten\u00eda 32 a\u00f1os y \u00e9l 26.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Se sabe que fue muerto por instrucciones de Gerardo Machado,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">entonces presidente de Cuba.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_97080\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-2-100k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-97080\" class=\"size-full wp-image-97080\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-2-100k.jpg\" alt=\"Mar\u00eda de las Mercedes Sierra Kehoe \" width=\"722\" height=\"406\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-2-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-2-100k-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-97080\" class=\"wp-caption-text\">Mar\u00eda de las Mercedes Sierra Kehoe<\/p><\/div>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Acusada de ser autora del homicidio, se vio obligada a exiliarse\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Europa desde\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">1930<\/span><span data-contrast=\"auto\">, viaj\u00f3 a B<\/span><span data-contrast=\"auto\">erl<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la URSS, pas\u00f3 por<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Espa\u00f1a en plena g<\/span><span data-contrast=\"auto\">uerra\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">ivil<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0(<\/span><span data-contrast=\"auto\">donde sirvi\u00f3 en un hospital\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">como\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">parte\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de las\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">B<\/span><span data-contrast=\"auto\">rigadas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">I<\/span><span data-contrast=\"auto\">nternacionales<\/span><span data-contrast=\"auto\">)<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se encarg<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de ilus<\/span><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><span data-contrast=\"auto\">rar el poemario de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">M<\/span><span data-contrast=\"auto\">igue<\/span><span data-contrast=\"auto\">l\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">H<\/span><span data-contrast=\"auto\">ern<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e1<\/span><span data-contrast=\"auto\">ndez<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Viento del pueblo<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0A<\/span><span data-contrast=\"auto\">l<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">posar desnuda para\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Diego Rivera<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Manuel\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00c1lvarez\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Bravo,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">esas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">im\u00e1genes fueron calificadas de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">pornograf\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">pero se le permit<\/span><span data-contrast=\"auto\">i\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">regresar\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a M\u00e9xico\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">1939 como refugiada\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">y en enero de 1942 muri<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">interior\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">del\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">taxi<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Se\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">especula<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0que pudo haber sido envenenada.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En su intervenci\u00f3n,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Karina Leyte<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0tom\u00f3 como\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">tema\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ala\u00edde<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Foppa, exilio, arte, pose\u00eda y feminismo<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d, que forma parte de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">una investigaci\u00f3n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">para\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">su maestr\u00eda.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Nacida en Barcelona, Espa\u00f1a, en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">diciembre\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">1914<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la estancia de\u00a0Ala\u00edde\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en Europa le hizo\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">ver y experimentar\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">los efectos del ascenso del nazismo<\/span><span data-contrast=\"auto\">. S<\/span><span data-contrast=\"auto\">u<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">inclinaci\u00f3n hacia temas humanistas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">y la preocupaci\u00f3n por su\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">desarrollo personal\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">fueron rasgos esenciales\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">durante toda su vida<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Lleg\u00f3 a Guatemala\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">(tierra natal de su madre)\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en 1943 y al a\u00f1o siguiente particip\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">R<\/span><span data-contrast=\"auto\">evoluci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0guatemalteca<\/span><span data-contrast=\"auto\">, convencida de que mucho habr\u00eda de hacer contra la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">pobreza y la explotaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">R<\/span><span data-contrast=\"auto\">estaurado el gobierno democr\u00e1tico,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en 1955\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">fund\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">el Instituto Italiano de Cultura en Guatemala,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">pero su esposo\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Alfonso Sol\u00f3rzano<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0s\u00ed\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">debi\u00f3 exiliarse\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">M\u00e9xico<\/span><span data-contrast=\"auto\">. U<\/span><span data-contrast=\"auto\">na<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">vez\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">aqu\u00ed\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">reunida la familia<\/span><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ala\u00edde\u00a0se\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">vincul\u00f3 con\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">organiza<\/span><span data-contrast=\"auto\">ciones pol\u00edticas<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en actividades\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">acad\u00e9micas,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0construy\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">red<\/span><span data-contrast=\"auto\">es<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de apoyo\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">cultiv\u00f3 amistad con muchos\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">intelectuales exiliados como Mario Monteforte Toledo, Luis Cardoza y Arag\u00f3n, Carlos Illescas, Otto Ra\u00fal Gonz\u00e1lez, Augusto Monterroso,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ra\u00fal\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Leyva y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Miguel \u00c1<\/span><span data-contrast=\"auto\">ngel Asturias, en<\/span><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><span data-contrast=\"auto\">re otros. Tambi<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">con Juan Rulfo, Jos\u00e9 Luis Cuevas y Raquel\u00a0Tibol<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_97081\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-3-100k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-97081\" class=\"size-full wp-image-97081\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-3-100k.jpg\" alt=\"Karina Leyte \" width=\"722\" height=\"412\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-3-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-3-100k-300x171.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-97081\" class=\"wp-caption-text\">Karina Leyte<\/p><\/div>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En este momento\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">inici\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0una obra feminista desde la p<\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">es\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">public\u00f3 el libro\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Los dedos de mi mano<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, en que cuestiona su condici\u00f3n de madre con una pregunta elemental: \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00bfH<\/span><span data-contrast=\"auto\">asta d\u00f3nde<\/span><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">hijos<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0quer<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\">is mi vida<\/span><span data-contrast=\"auto\">?<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d. Para ella<\/span><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">el f<\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">minismo tiene el valor de la hermandad y solidaridad, se opone firmemente a la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">cosificaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de las mujeres<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y c<\/span><span data-contrast=\"auto\">ontribuye a generar conciencia con participaciones en actos acad\u00e9micos y pol\u00edticos<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Su poema\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Mujer<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0se convi<\/span><span data-contrast=\"auto\">rti\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0en estandarte del movimiento feminista<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">1980\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">regres\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Guatemala para ver a su madre<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Supon\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0que no ser<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">reprimida,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">pero\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">fue<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0secuestrada y desaparecida\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en diciembre de ese a\u00f1o,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0por miembros de la inteligenc<\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">a militar.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Mariela \u00c1vila<\/span><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">con su ponencia\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Entre Ulises y Pen\u00e9lope, experiencias y narrativa entre inte<\/span><span data-contrast=\"auto\">lectuales\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">exili<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">d<\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">s del Cono Sur<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">mostr\u00f3 parte de su investigaci\u00f3n en torno de las persecuciones generadas por las dictaduras a trav\u00e9s de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">las\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">dos m\u00edticas figuras<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0citadas<\/span><span data-contrast=\"auto\">. El primero\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se ha convertido en un modelo del exilio y exiliados, receso inacabado que b<\/span><span data-contrast=\"auto\">u<\/span><span data-contrast=\"auto\">sca\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">su sanaci\u00f3n con el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">retorno\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">para\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">cual fueron muchas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">pruebas a que habr\u00e1 de someterse. Tambi\u00e9n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Pen\u00e9lope\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se ajusta<\/span><span data-contrast=\"auto\">, indic\u00f3,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">al modelo del exilio femenino.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Finalmente, las participantes\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">pr<\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">cedieron a responder las preguntas de quienes se integraron a la transmisi\u00f3n del acontecimiento v\u00eda\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">YouTube<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_97082\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-4-100k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-97082\" class=\"size-full wp-image-97082\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-4-100k.jpg\" alt=\"Mariela \u00c1vila\" width=\"722\" height=\"420\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-4-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/05\/08-05-21-exilio-4-100k-300x175.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-97082\" class=\"wp-caption-text\">Mariela \u00c1vila<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Describieron vida y obra de Tarsila do Amaral, Tina Modotti y Ala\u00edde Foppa <\/p>\n","protected":false},"author":1775,"featured_media":97079,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2794,2780,2796,2795,2797],"class_list":["post-97078","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-general","tag-grupo","tag-intelectuales-migracion-y-exilio-en-iberoamerica","tag-tipmal","tag-trabajo-intelectual-pensamiento-y-modernidad-en-america-latina","tag-v-coloquio"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1775"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=97078"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97136,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97078\/revisions\/97136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/97079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=97078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=97078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=97078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}