{"id":95007,"date":"2021-03-28T08:00:42","date_gmt":"2021-03-28T14:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=95007"},"modified":"2021-03-28T14:51:14","modified_gmt":"2021-03-28T20:51:14","slug":"respuesta-a-pandemias-solo-surge-de-la-ciencia-jorge-suarez-medellin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/ciencia\/respuesta-a-pandemias-solo-surge-de-la-ciencia-jorge-suarez-medellin\/","title":{"rendered":"Respuesta a pandemias\u00a0s\u00f3lo surge\u00a0de la ciencia:\u00a0Jorge Su\u00e1rez Medell\u00edn\u00a0"},"content":{"rendered":"<style type=\"text\/css\">  blockquote p { color: #28519b; font-family: helvetica; font-size: 1.4em; }<br \/><\/style>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\u25cf\" data-font=\"\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">En la Semana Mundial del Cerebro<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">, el investigador<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">imparti\u00f3 la conferencia \u201cAlgunas reflexiones so<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">bre nuestro a\u00f1o de la peste o \u00bfq<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">u\u00e9 tiene que ver Daniel Defoe con el\u00a02020?\u201d<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_60002\" style=\"width: 552px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2018\/12\/131218-Cice.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-60002\" class=\"size-full wp-image-60002\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2018\/12\/131218-Cice.jpg\" alt=\"\" width=\"542\" height=\"722\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2018\/12\/131218-Cice.jpg 542w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2018\/12\/131218-Cice-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 542px) 100vw, 542px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-60002\" class=\"wp-caption-text\"><span data-contrast=\"auto\">J<\/span><span data-contrast=\"auto\">orge Su\u00e1rez, acad\u00e9mico del\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Iice<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">(foto de archivo)<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p><\/div>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span data-contrast=\"auto\">Sobre la\u00a0 campa\u00f1a d<\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">va<\/span><span data-contrast=\"auto\">cunaci\u00f3n contra el Covid-19 a nivel mundial, el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">investigador\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">destac\u00f3:\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cEsto es in\u00e9dito en la historia de la humanidad, no hab\u00edamos respondido a este nivel con una plaga de este tipo, a pesar de las problem\u00e1ticas. Se requiere un inmenso esfuerzo, log\u00edstica, capacidad y colaboraci\u00f3n entre m\u00faltiples instancias para producir estas vacunas\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">David Sandoval Rodr\u00edguez<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">2<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">8<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/03\/2<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">02<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">1<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Xalapa, Ver.-<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Las pandemias han afectado a la humanidad desde la \u00e9poca de los emperadores romanos, s<\/span><span data-contrast=\"auto\">in embargo<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0la principal diferencia es que en la actualidad existe la ciencia para afrontar los problemas generados por estas enfermedades, plante\u00f3 Jorge Su\u00e1rez Medell\u00edn, acad\u00e9mico adscrito al Instituto de Investigaciones Cerebrales (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Iice<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">) de la Universidad<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Veracruzana (UV).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">tambi\u00e9n colaborador del proyecto de divulgaci\u00f3n cient\u00edfica \u201cObservatorio de la Ciencia\u201d, particip\u00f3 en la Semana Mundial del Cerebro\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">2021 con la conferencia virtual \u201cAlgunas reflexiones sobre nuestro a\u00f1o de la p<\/span><span data-contrast=\"auto\">este o \u00bf<\/span><span data-contrast=\"auto\">q<\/span><span data-contrast=\"auto\">u\u00e9 tiene que ver Daniel Defoe con el 2020?\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">S<\/span><span data-contrast=\"auto\">e refiri\u00f3 a\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">tres obras emblem\u00e1ticas de la literatura occidental que se desarrollan o hacen referencia a momentos en los que la peste se encuentra presente, aniquilando a la poblaci\u00f3n; el prime<\/span><span data-contrast=\"auto\">ro de ellos fue\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Decamer\u00f3n<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Giovanni\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Bocaccio<\/span><span data-contrast=\"auto\">, seguido del\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Diario del a\u00f1o de la peste<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Daniel Defoe<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">La peste<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Albert Camus.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Su\u00e1rez Medell\u00edn se\u00f1al\u00f3 que Giovanni\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Bocaccio<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0es muy importante por muchas razones y su obra se considera parte del canon occi<\/span><span data-contrast=\"auto\">dental de la literatura, tanto que puede decirse de\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Decamer\u00f3n<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0que es un libro casi moderno, no obstante a haber sido escrito a finales de la Edad Media, en el que se cuentan\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">10 historias \u2013de ah\u00ed el origen del t\u00edtulo\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0que son relatadas por un grupo de j\u00f3v<\/span><span data-contrast=\"auto\">enes que se alejan del brote de la peste bub\u00f3nica en la ciudad de Florencia durante 1348.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cEs, a su modo, una obra de cuarentena\u201d, precis\u00f3, dado que se ubica dentro de una y hace referencia a la misma, a trav\u00e9s de las historias que narran los pe<\/span><span data-contrast=\"auto\">rsonajes.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Mencion\u00f3 que la peste negra es considerada la m\u00e1s devastadora en la historia de la humanidad, fue una segunda pandemia que afect\u00f3 Europa y Asia desde el siglo XIV hasta el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">XVIII.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En el brote que describe\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Bocaccio<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0se estima que murieron entr<\/span><span data-contrast=\"auto\">e 75 y 200 millones de personas, probablemente el 60 por ciento de la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">poblaci\u00f3n de Europa.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">En aquel tiempo se pensaba que la peste era un castigo divino, sin embargo hab\u00eda observaciones sobre su dispersi\u00f3n, incluso en anotaciones contenidas en la obra de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">B<\/span><span data-contrast=\"auto\">ocaccio<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cAhora sabemos que la peste bub\u00f3nica fue causada por la<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0bacteria<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Yersinia<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">pestis<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y produce una sensaci\u00f3n de malestar similar al resfriado, calambres musculares y la aparici\u00f3n de ganglios linf\u00e1ticos inflamados, principalmente en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">ingles<\/span><span data-contrast=\"auto\">, axilas y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">cuello; el contagio ocurre con piquetes de pulga y el vector principal de su transmisi\u00f3n son las ratas\u201d, detall\u00f3.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Respecto al\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Diario del a\u00f1o de la peste<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, publicado en 1722, relata la gran plaga de Londres de 1665 a 1666<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0que Daniel Defoe, el autor de\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Robin<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">son Crusoe<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, elabora posiblemente a partir de los escritos de su t\u00edo Henry Defoe, quien vivi\u00f3 durante la pandemia.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cUno lo va leyendo y encuentra un mont\u00f3n de ecos que van surgiendo y se asemejan a lo que estamos conociendo en 2020\u201d, observ\u00f3 Su\u00e1rez Medell\u00edn<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En la obra se cuentan situaciones de cuarentena muy severas y las decisiones que tomaban las personas para protegerse, entre ellas las soluciones de m\u00faltiples charlatanes, envenen\u00e1ndose a s\u00ed mismos con la intenci\u00f3n de protegerse del contagio, como ocurri<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f3 actualmente a partir de la sugerencia del ex presidente Donald\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Trump<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de usar el di\u00f3xido de cloro como tratamiento.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El ponente recalc\u00f3 que, a pesar de las similitudes, entre 1665 y 2020, la comprensi\u00f3n del mundo es mucho m\u00e1s rica, y ello a pesar de las ci<\/span><span data-contrast=\"auto\">rcunstancias dif\u00edciles que estamos enfrentando.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Hizo una comparaci\u00f3n entre los agentes infecciosos, por un lado entre la peste bub\u00f3nica y el coronavirus\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Covid-<\/span><span data-contrast=\"auto\">19 hay grandes diferencias; en cuanto a la peste, se descubri\u00f3 su agente causal en 1894, mil 300<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0a\u00f1os antes de su primera aparici\u00f3n registrada, en la \u00e9poca del emperador romano Justiniano.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por otro lado, las\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">informaci\u00f3n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">gen\u00e9tica del virus\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">SARS-CoV-2, causante de la enfermedad\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Covid-19<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se ha secuenciado desde marzo de<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a02020, ello dado que existe una amplia comunidad cient\u00edfica que l<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0est\u00e1 investigando y a un a\u00f1o de su aparici\u00f3n se trabaja en la creaci\u00f3n y aplicaci\u00f3n d<\/span><span data-contrast=\"auto\">e m\u00e1s de 200 vacunas experimentales, de las cuales 60 est\u00e1n en fase cl\u00ednica y siete se aplican ya en diversas partes del mundo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cEsto es in\u00e9dito en la historia d<\/span><span data-contrast=\"auto\">e la humanidad, no hab\u00edamos respondido a este nivel con una plaga de este tipo, a pesar de las problem\u00e1ticas<\/span><span data-contrast=\"auto\">. S<\/span><span data-contrast=\"auto\">e requiere un inmenso esfuerzo,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">log\u00edstica<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0capacidad<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y colaboraci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">entre m\u00faltiples instancias\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">para producir estas vacunas\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, destac\u00f3.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">el mismo sentido, siguen apareciendo vacunas que est<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e1n funcionando y a pesar de que falta mucho para erradicar al coronavirus,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">este grado de organizaci\u00f3n y de acci\u00f3n nunca hab\u00eda ocurrido y es gracias al desarrollo cient\u00edfico y tecnol\u00f3gico.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para finalizar,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">mencion\u00f3 la obra de Albert Camus,\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">La peste<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, que toma como punto de partida a la enfermedad para plantear que \u201cnadie ser\u00e1 libre mientras existan plagas y la \u00fanica herramienta que tenemos para evitarlas, conocerlas y prevenirlas se encuentra en esa caja de h<\/span><span data-contrast=\"auto\">erramientas que llamamos investigaci\u00f3n cient\u00edfica\u201d, puntualiz\u00f3 Su\u00e1rez Medell\u00edn.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:720,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_95009\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/230321-DAVID-Conf-Semana-del-Cerebro-Jorge-Suarez-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-95009\" class=\"size-full wp-image-95009\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/230321-DAVID-Conf-Semana-del-Cerebro-Jorge-Suarez-2.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/230321-DAVID-Conf-Semana-del-Cerebro-Jorge-Suarez-2.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/230321-DAVID-Conf-Semana-del-Cerebro-Jorge-Suarez-2-300x125.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-95009\" class=\"wp-caption-text\">El ponente abord\u00f3 tres obras de la literatura que tienen como tema una pandemia provocada por la peste<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Han afectado a la humanidad\u00a0desde\u00a0\u00e9pocas remotas;\u00a0sin embargo, la principal diferencia es que en la actualidad la ciencia afronta los problemas generados por estas enfermedades\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1869,"featured_media":95008,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45,61],"tags":[],"class_list":["post-95007","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciencia","category-banner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95007","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1869"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95007"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95135,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95007\/revisions\/95135"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/95008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}