{"id":94358,"date":"2021-03-11T07:00:49","date_gmt":"2021-03-11T13:00:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=94358"},"modified":"2021-11-08T08:45:24","modified_gmt":"2021-11-08T14:45:24","slug":"la-lengua-es-el-eje-conductor-de-todo-pueblo-natalio-hernandez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/filu\/la-lengua-es-el-eje-conductor-de-todo-pueblo-natalio-hernandez\/","title":{"rendered":"La lengua, eje conductor de todo pueblo: Natalio Hern\u00e1ndez"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><em><span class=\"TextRun SCXW162199423 BCX0\" lang=\"ES-MX\" xml:lang=\"ES-MX\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW162199423 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"No Spacing\">El poeta nahua present\u00f3 el 9 de marzo el\u00a0<\/span><\/span><span class=\"TextRun SCXW162199423 BCX0\" lang=\"ES-MX\" xml:lang=\"ES-MX\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW162199423 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"No Spacing\">libro\u00a0<\/span><\/span><span class=\"TextRun SCXW162199423 BCX0\" lang=\"ES-MX\" xml:lang=\"ES-MX\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW162199423 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"No Spacing\">De la hispanidad de cinco siglos a la mexicanidad del siglo XXI<\/span><\/span><span class=\"TextRun SCXW162199423 BCX0\" lang=\"ES-MX\" xml:lang=\"ES-MX\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW162199423 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"No Spacing\">,<\/span><\/span><span class=\"TextRun SCXW162199423 BCX0\" lang=\"ES-MX\" xml:lang=\"ES-MX\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW162199423 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"No Spacing\">\u00a0en la FILU Virtual<\/span><\/span><span class=\"EOP SCXW162199423 BCX0\" data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_94360\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-94360\" class=\"size-full wp-image-94360\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-1.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-1.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-1-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-94360\" class=\"wp-caption-text\">Natalio Hern\u00e1ndez<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Carlos Hugo Hermida Rosales<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">11<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/03<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/202<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">1,<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">Xalapa,\u00a0Ver.<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">&#8211;<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">El libro\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">De la hispanidad de cinco siglos a la mexicanidad del siglo XXI<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">del poeta nahua Natalio Hern\u00e1ndez<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">publicado por Paralelo 21<\/span><span data-contrast=\"auto\">, se present\u00f3 la tarde del 9 de marzo dentro de la<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><a href=\"https:\/\/filu.uv.mx\/\"><span data-contrast=\"none\">1era Feria Internacional del Libro Universitario Virtual<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">(FILU Virtual)<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Adem\u00e1s del autor, el evento cont\u00f3 con la participaci\u00f3n de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Judith\u00a0Santopietro, profesora de la Universidad de Texas<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Arturo G\u00f3mez Mart\u00ednez, subdirector de Etnograf\u00eda del Museo Nacional de Antropolog\u00eda e Historia<\/span><span data-contrast=\"auto\">, con<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">l<\/span><span data-contrast=\"auto\">a moderaci\u00f3n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Lourdes\u00a0Budar, directora de la Universidad Veracruzana Intercultural.\u202f<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">J<\/span><span data-contrast=\"auto\">udith\u00a0Santopietro<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0mencion\u00f3 que el libro presentado invita a conocer las nuevas literaturas que hoy dan la vuelta al mundo no solo en sus propios idiomas, sino en traducciones al ingl\u00e9s.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Declar\u00f3 que la obra e<\/span><span data-contrast=\"auto\">s un recuento hist\u00f3rico de todos los avances que hay en materia de derechos ling\u00fc\u00edsticos, y de todas las luchas que ha habido para que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0recono<\/span><span data-contrast=\"auto\">zca\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">constitucional<\/span><span data-contrast=\"auto\">mente<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">los pueblos ind\u00edgenas que engloban m<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e1<\/span><span data-contrast=\"auto\">s de 68 lenguas, que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">esperan ser reconocidas por el E<\/span><span data-contrast=\"auto\">stado.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cEl texto tambi\u00e9n abre la puerta a una cr\u00edtica sobre procesos educativos y pedagog\u00edas occidentales que han aplastado las epistemolog\u00edas ind\u00edgenas\u201d, asegur\u00f3.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Arturo G\u00f3mez<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0coment\u00f3 que el libro es una obra modesta pero muy apropiada\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">para<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0esta\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e9poca<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0en la que el autor reflexiona\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">y hace uso de su<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0vertiente de ensayista.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Explic\u00f3 que hablar de este texto implica considerar algunos datos de la vida y trayectoria de Natalio Hern\u00e1ndez, que naci\u00f3 a finales de la segunda mitad del siglo XX, cuando se ciment\u00f3 el nacionalismo mexicano que incluye las pol\u00edticas indigenistas.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Afirm\u00f3\u00a0que\u00a0aunque parti\u00f3 muy joven de su pueblo natal,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0el autor<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0concibi\u00f3 la ideolog\u00eda de la vida cotidiana y espiritual basado en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">muchos conceptos sobre reciprocidad, agradecimiento, dualidad y la relaci\u00f3n con los ancestros.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Natalio Hern\u00e1ndez coment\u00f3 que el libro presentado trata de desplegar en el centro lo que caminaron sus ancestros desde hace 500 a\u00f1os que lleg\u00f3 otro pueblo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Declar\u00f3 que no es un texto riguroso de la historia, pero pese a ello provoca que lo<\/span><span data-contrast=\"auto\">s lectores se pregunten desde d\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">nde se sienten mexicanos en este siglo, en el que las ra\u00edces de la mexicanidad se encuentran desdibujadas.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Afirm\u00f3 que la lengua es el eje conductor de todo pueblo, y que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\">ste\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se vuelve pobre y esclavo cuando la pierde.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-94358 gallery-columns-2 gallery-size-full'><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-2.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"722\" height=\"481\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-2.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-94361\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-2.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-2-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-94361'>\n\t\t\t\tArturo G\u00f3mez Mart\u00ednez\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-3.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"722\" height=\"481\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-3.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-94359\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-3.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/110321-Hispanidad-3-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-94359'>\n\t\t\t\tJudith Santopietro\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/>\n\t\t<\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aunque parti\u00f3 muy joven de su pueblo natal, el poeta nahua conoci\u00f3 la vida cotidiana y espiritual que se basa en muchos conceptos provenientes de sus ancestros<\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":94360,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5128],"tags":[],"class_list":["post-94358","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-filu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94358"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94372,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94358\/revisions\/94372"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}