{"id":94161,"date":"2021-03-06T08:30:53","date_gmt":"2021-03-06T14:30:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=94161"},"modified":"2021-03-09T10:28:59","modified_gmt":"2021-03-09T16:28:59","slug":"no-hay-evidencia-cientifica-de-que-ocurrencia-de-un-sismo-propicie-otro-experto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/ciencia\/no-hay-evidencia-cientifica-de-que-ocurrencia-de-un-sismo-propicie-otro-experto\/","title":{"rendered":"No hay evidencia cient\u00edfica de que ocurrencia de un sismo propicie otro: experto"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Ra\u00fal Valenzuela Wong, investigador del Departamento de Sismolog\u00eda del Instituto de Geof\u00edsica de la UNAM<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">particip\u00f3 en <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">ciclo de conferencias de<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">l<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">UV<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">El 24 de febrero dict\u00f3 la charla <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u201cAnisotrop\u00eda s\u00edsmica del manto superior y su relaci\u00f3n con la tect\u00f3nica de M\u00e9xico\u201d<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_94162\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/020321-SISMOS-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-94162\" class=\"size-full wp-image-94162\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/020321-SISMOS-1.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/020321-SISMOS-1.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/020321-SISMOS-1-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-94162\" class=\"wp-caption-text\">Ra\u00fal Valenzuela Wong, investigador del Departamento de Sismolog\u00eda del Instituto de Geof\u00edsica de la UNAM<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Claudia Peralta V\u00e1zquez<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">06<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/03\/<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">20<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">21, Xalapa, Ver.- <\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">Ra\u00fal Valenzuela Wong, investigador del Departamento de Sismolog\u00eda del Instituto de Geof\u00edsica de la Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico (UNAM), dio a conocer que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> hasta el momento l<\/span><span data-contrast=\"auto\">a <\/span><span data-contrast=\"auto\">cien<\/span><span data-contrast=\"auto\">cia no ha<\/span><span data-contrast=\"auto\"> podido demostrar que la ocurrencia de un sismo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en alg\u00fan punto del pa\u00eds<\/span> <span data-contrast=\"auto\">haya desencadenado otro en una regi\u00f3n distinta<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En el caso de M\u00e9xico, se refiri\u00f3 a algunos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> eventos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> recientes que han tenido como epicentro los estados de Guerrero, Michoac\u00e1n y Oaxaca, <\/span><span data-contrast=\"auto\">donde<\/span><span data-contrast=\"auto\"> han notado que pueden acelerar la ocurrencia de otr<\/span><span data-contrast=\"auto\">o en una zona cercana o aleda\u00f1a; s<\/span><span data-contrast=\"auto\">in embargo, es<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un fen\u00f3meno<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tan complejo que a\u00fan no se cuenta con las herramientas para realizar dicha precisi\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Valenzuela Wong<\/span><span data-contrast=\"auto\"> destac\u00f3 lo anterior el<\/span><span data-contrast=\"auto\"> pasado 24 de febrero<\/span> <span data-contrast=\"auto\">en <\/span><span data-contrast=\"auto\">la charla<\/span><span data-contrast=\"auto\"> virtual<\/span> <span data-contrast=\"auto\">\u201cAnisotrop\u00eda s\u00edsmica del manto superior y su relaci\u00f3n con la tect\u00f3nica de M\u00e9xico\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, como parte del <\/span><span data-contrast=\"auto\">ciclo de conferencias del <\/span><span data-contrast=\"auto\">cuerpo acad\u00e9mico <\/span><span data-contrast=\"auto\">(CA) Volcanes, Sismos y Sociedad,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">y el Observatorio Sismol\u00f3gico y Vulcanol\u00f3gico de Veracruz<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (OSV)<\/span><span data-contrast=\"auto\">, adscrito al <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/cienti\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Centro de Ciencias de la Tierra<\/a> (CCT) de la<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Universidad Veracruzana (UV)<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En entrevista posterior, subray\u00f3 que por las<\/span><span data-contrast=\"auto\"> placas <\/span><span data-contrast=\"auto\">tect\u00f3nicas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> es decir, rocas s\u00f3lidas ubicadas debajo del manto de la <\/span><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><span data-contrast=\"auto\">ierra, como sism\u00f3logos conocen los puntos donde ocurren los temblores m\u00e1s grandes, pero <\/span><span data-contrast=\"auto\">hasta el momento no han podido anticipar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un<\/span><span data-contrast=\"auto\">a fecha, hora o magnitud exacta para su ocurrencia.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El investigador mencion\u00f3 los sismos ocurrido<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en <\/span><span data-contrast=\"auto\">2017; uno de ellos el 7 de septiembre, de<\/span> <span data-contrast=\"auto\">magnitud 8.2 <\/span><span data-contrast=\"auto\">y con<\/span><span data-contrast=\"auto\"> epicentro en el<\/span><span data-contrast=\"auto\"> i<\/span><span data-contrast=\"auto\">stmo de Tehuantepec<\/span><span data-contrast=\"auto\">, el cual<\/span><span data-contrast=\"auto\"> afect\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">los estados de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Oaxaca<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Chiapas;<\/span> <span data-contrast=\"auto\">seguido<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del<\/span><span data-contrast=\"auto\"> suscitado el<\/span> <span data-contrast=\"auto\">19 de septiembre<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y que impact\u00f3 la <\/span><span data-contrast=\"auto\">Ciudad de M\u00e9xico<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y las entidades de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Morelos, Puebla<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y norte de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Guerrero.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Al respecto, dijo que como cient\u00edficos se cuestionaron sobre la relaci\u00f3n entre ambos, pero <\/span><span data-contrast=\"auto\">con base en <\/span><span data-contrast=\"auto\">l<\/span><span data-contrast=\"auto\">os hechos no han podido demostrar que la ocurrencia de un sismo<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de alg\u00fan modo<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> haya desencadenado el <\/span><span data-contrast=\"auto\">segundo<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cFue una tr\u00e1gica coincidencia que con 32 a\u00f1os de diferencia tuvi\u00e9ramos dos sismos devastadores para la <\/span><span data-contrast=\"auto\">C<\/span><span data-contrast=\"auto\">iudad de M\u00e9xico un 19 de septiembre, es<\/span><span data-contrast=\"auto\"> algo que no se puede predecir.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ra\u00fal Valenzuela <\/span><span data-contrast=\"auto\">habl\u00f3 sobre<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la posibilidad de que la actividad s\u00edsmica y volc\u00e1nica haya sido mayor <\/span><span data-contrast=\"auto\">hace <\/span><span data-contrast=\"auto\">tres<\/span><span data-contrast=\"auto\"> mil millones de a\u00f1os <\/span><span data-contrast=\"auto\">de lo que <\/span><span data-contrast=\"auto\">actualmente <\/span><span data-contrast=\"auto\">se observa.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Hoy en d\u00eda, <\/span><span data-contrast=\"auto\">el <\/span><span data-contrast=\"auto\">n\u00famero de sismos que se producen en un a\u00f1o en todo el mundo<\/span> <span data-contrast=\"auto\">es aproximadamente el mismo <\/span><span data-contrast=\"auto\">comparado con un periodo anterior o posterior.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A la fecha, a nivel mundial cada a\u00f1o se registran entre 15 o 20 sismos de magnitud entre 7 y 7.9; y uno cada dos a\u00f1os, superior a este n\u00famero (<\/span><span data-contrast=\"auto\">magnitud <\/span><span data-contrast=\"auto\">8). De estos, muchos ocurren alejados de centros de poblaci\u00f3n y no causan ning\u00fan da\u00f1o importante.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Respecto a<\/span><span data-contrast=\"auto\">l impacto de los fen\u00f3menos ocurridos al interior del planeta, afirm\u00f3 que <\/span><span data-contrast=\"auto\">todos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> esos procesos tect\u00f3nicos y <\/span><span data-contrast=\"auto\">geodi<\/span><span data-contrast=\"auto\">n\u00e1micos<\/span> <span data-contrast=\"auto\">desde el punto de visto social, controlan la ubicaci\u00f3n de la <\/span><span data-contrast=\"auto\">sismicidad <\/span><span data-contrast=\"auto\">y <\/span><span data-contrast=\"auto\">el vulcanismo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_94163\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/020321-SISMOS-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-94163\" class=\"size-full wp-image-94163\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/020321-SISMOS-2.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/020321-SISMOS-2.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/03\/020321-SISMOS-2-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-94163\" class=\"wp-caption-text\">El cient\u00edfico dict\u00f3 una ponencia a invitaci\u00f3n del CA Volcanes, Sismos y Sociedad, y el OSV, del Centro de Ciencias de la Tierra<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cNosotros como <\/span><span data-contrast=\"auto\">g<\/span><span data-contrast=\"auto\">eof\u00edsicos y <\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">ism\u00f3logos estamos tratando de ver m\u00e1s all\u00e1, no s<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo es lo que vemos y sentimos en la superficie, sino que se tiene una tercera dim<\/span><span data-contrast=\"auto\">ensi\u00f3n espacial en profundidad.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Agreg\u00f3 que l<\/span><span data-contrast=\"auto\">a misma interacci\u00f3n entre las placas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tect\u00f3nicas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> da origen a los fen\u00f3menos <\/span><span data-contrast=\"auto\">ya <\/span><span data-contrast=\"auto\">estudiados, as\u00ed como al<\/span><span data-contrast=\"auto\"> vulcanismo y la sismicidad.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">E<\/span><span data-contrast=\"auto\">sta<\/span><span data-contrast=\"auto\"> actividad tect\u00f3nica<\/span><span data-contrast=\"auto\"> genera un <\/span><span data-contrast=\"auto\">planeta <\/span><span data-contrast=\"auto\">T<\/span><span data-contrast=\"auto\">ierra extremadamente vivo, activo, lo cual no observamos en Marte o Venus<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> donde se sabe no tienen tect\u00f3nica de placas<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Incluso, la actividad de las placas tect\u00f3nicas a trav\u00e9s del vulcanismo tambi\u00e9n tiene un efecto sobre la composici\u00f3n qu\u00edmica de la atm\u00f3sfera, la existencia del agua y, posiblemente, una influencia directa sobre el origen de la vida misma en el planeta, conexiones que deben explorarse a profundidad, subray\u00f3.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">El hecho de que nuestro planeta se encuentre vivo o activo da origen<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a la vida<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> quiz\u00e1 en el sentido biol\u00f3gico<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Explic\u00f3 que la <\/span><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><span data-contrast=\"auto\">eor\u00eda de <\/span><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><span data-contrast=\"auto\">ect\u00f3nica de <\/span><span data-contrast=\"auto\">placas es relativamente reciente<\/span> <span data-contrast=\"auto\">pues data de la<\/span><span data-contrast=\"auto\"> d\u00e9cada de los sesenta<\/span><span data-contrast=\"auto\">, pero gracias a ella <\/span><span data-contrast=\"auto\">actualmente se pueden explicar muchos fen\u00f3menos s\u00edsmicos, vo<\/span><span data-contrast=\"auto\">lc\u00e1nicos, comunes y relevantes.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Sin embargo, es importante saber que no todos los sismos ocurren en los <\/span><span data-contrast=\"auto\">l\u00edmites de placas<\/span><span data-contrast=\"auto\">; e<\/span><span data-contrast=\"auto\">ste es el caso de Veracruz donde se han registrado sismos corticales o superficiales a menos de <\/span><span data-contrast=\"auto\">60 k<\/span><span data-contrast=\"auto\">il\u00f3metros<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de profundidad<\/span><span data-contrast=\"auto\">, mismos que han causado<\/span> <span data-contrast=\"auto\">da\u00f1os severos<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Al final, estos eventos hacen recordar que, aunque la <\/span><span data-contrast=\"auto\">mayor\u00eda de los sismos ocurren en los l\u00edmites de placas, hay otros que pueden producirse <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">l interior del continente<\/span><span data-contrast=\"auto\">, como el terremoto de Xal<\/span><span data-contrast=\"auto\">apa en 1920, el cual tambi\u00e9n provoc\u00f3 afectaciones importantes.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Valenzuela Wong resalt\u00f3 las numerosas colaboraciones que el <\/span><span data-contrast=\"auto\">Instituto de Geof\u00edsica de la<\/span><span data-contrast=\"auto\"> UNAM ha realizado en materia de investigaciones y experimentos con colegas extranjeros de Estados Unidos, Francia y Jap\u00f3n, <\/span><span data-contrast=\"auto\">que han derivado en la adquisici\u00f3n e instalaci\u00f3n de equipos, as\u00ed como en descubrimientos relevantes.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Asimismo, con otras instituciones p\u00fablicas del pa\u00eds como la UV, a trav\u00e9s de la Red S\u00edsmica de Veracruz, a cargo de Francisco C\u00f3rdoba Montiel, investigador del CCT; y del OSV, donde tambi\u00e9n participan <\/span><span data-contrast=\"auto\">Katrin<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Sieron<\/span><span data-contrast=\"auto\">, Sergio Francisco Ju\u00e1rez Cerrillo (los tres integrantes del CA Volcanes, Sismos y Sociedad) y Blake <\/span><span data-contrast=\"auto\">Weissling<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">En este sentido, reconoci\u00f3 el trabajo y estudio que el grupo de investigadores realiza en torno al monitoreo del Pico de Orizaba, del volc\u00e1n San Mart\u00edn Tuxtla y<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en general<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de la sismicidad en el estado de Veracruz.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">No obstante<\/span><span data-contrast=\"auto\">, tambi\u00e9n han emergid<\/span><span data-contrast=\"auto\">o otros esfuerzos por parte de u<\/span><span data-contrast=\"auto\">niversidades <\/span><span data-contrast=\"auto\">p\u00fablicas de Nuevo Le\u00f3n, Puebla y <\/span><span data-contrast=\"auto\">Chiapas, lo cual significa que la labor se extiende a otras regiones de M\u00e9xico.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Un ejemplo de lo anterior fue la participaci\u00f3n de especialistas de Oaxaca y Chiapas<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> quienes realizaron estudios de campo para determinar el impacto del sismo del<\/span><span data-contrast=\"auto\"> 23 de junio <\/span><span data-contrast=\"auto\">de 2020,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> con epicentro en la primera entidad<\/span> <span data-contrast=\"auto\">mencionada.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">O bien, de la <\/span><span data-contrast=\"auto\">actividad s\u00edsmica en Chiapas, que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> les<\/span><span data-contrast=\"auto\"> ha hecho pensar <\/span><span data-contrast=\"auto\">su relaci\u00f3n con el <\/span><span data-contrast=\"auto\">v<\/span><span data-contrast=\"auto\">olc\u00e1n Chichonal.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Actualmente, el In<\/span><span data-contrast=\"auto\">stituto de Geof\u00edsica de la UNAM coordina m\u00e1s de 60 estaciones s\u00edsmicas de banda ancha del Servicio Sismol\u00f3gico Nacional, distribuidas a lo largo del pa\u00eds; adem\u00e1s la Red del Valle de M\u00e9xico, conformada por 30 estaciones del mismo tipo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ra\u00fal Valenzuela Wong, del Instituto de Geof\u00edsica de la UNAM, particip\u00f3 en el ciclo de conferencias del cuerpo acad\u00e9mico Volcanes, Sismos y Sociedad y el Observatorio Sismol\u00f3gico y Vulcanol\u00f3gico de Veracruz de la UV<\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":94162,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-94161","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciencia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94161","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94161"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94246,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94161\/revisions\/94246"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94162"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}