{"id":90547,"date":"2020-11-24T10:01:02","date_gmt":"2020-11-24T16:01:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=90547"},"modified":"2020-11-25T13:39:09","modified_gmt":"2020-11-25T19:39:09","slug":"cercania-con-las-comunidades-lo-mas-valioso-de-la-uvi-egresado","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/regiones\/poza-rica\/cercania-con-las-comunidades-lo-mas-valioso-de-la-uvi-egresado\/","title":{"rendered":"Cercan\u00eda con las comunidades, lo m\u00e1s valioso de la UVI: egresado"},"content":{"rendered":"<style type=\"text\/css\">\n  blockquote p { color: #28519b; font-family: helvetica; font-size: 1.4em; }<br \/><\/style>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"3\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Rafael\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Ram\u00edrez<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Gonz\u00e1lez\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">se titul\u00f3 con el trabajo\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Xochiojtli<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0(camino de flores):\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">d<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">ocumentaci\u00f3n, animaci\u00f3n y difusi\u00f3n del patrimonio cultural y saberes tradicionales del\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Xochikalli<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Tepeko<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Lomas del Dorado,\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Ix<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">huatl\u00e1n<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Madero, Veracruz<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"3\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">\u201c\u2026<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Ixhuatl\u00e1n<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Madero a\u00fan sigue siendo un pueblo de caciques y los m\u00e1s afectados y marginados somos los\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">masehualmeh<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u201d, dijo\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">el universitario<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;335559685&quot;:720}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_90548\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-1-100k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-90548\" class=\"size-full wp-image-90548\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-1-100k.jpg\" alt=\"Rafael Ram\u00edrez aprendi\u00f3 a cortar, bordar y armar el tlakakotomitl \" width=\"722\" height=\"479\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-1-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-1-100k-300x199.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-90548\" class=\"wp-caption-text\">Rafael Ram\u00edrez aprendi\u00f3 a cortar, bordar y armar el tlakakotomitl<\/p><\/div>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span data-contrast=\"auto\">\u201cDesde que tengo uso de raz\u00f3n, son unos cuantos los que mandan en el pueblo, por eso quise terminar y estudiar para ser cr\u00edtico ante esas pol\u00edticas locales que s\u00f3lo hacen ricos a los\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">coyomeh<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0o mestizos, mientras nuestras comunidades siguen en completo abandono\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Karina de la Paz Reyes D\u00edaz<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">2<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">4<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/11\/<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">2020,\u00a0<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">Ixhuatl\u00e1n de Madero<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0Ver.-<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Rafael Ram\u00edrez Gonz\u00e1lez<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0hered\u00f3 de sus padres el<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0oficio<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de la panader\u00eda, pero sus inquietudes por\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">generar un cambio en la regi\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">n de la cual es originario, la H<\/span><span data-contrast=\"auto\">uasteca,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo llevaron\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a estudiar en la <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/uvi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Universidad Veracruzana Intercultural<\/a> (UVI)<\/span><span data-contrast=\"auto\">, en su sede de Ixhuatl\u00e1n de Madero<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Lo que ah\u00ed vivi\u00f3 lo llam\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">x<\/span><span data-contrast=\"auto\">ochiojtli<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0(camino de flores)<\/span><span data-contrast=\"auto\">, pues se involucr\u00f3 no s\u00f3lo en la difusi\u00f3n del patrimonio cultural, sino en aprenderlo y ense\u00f1arlo, tal es el caso del bordado de la vestimenta tradicional del var\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Con el documento\u00a0recepcional\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Xochiojtli<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0(camino de flores): d<\/span><span data-contrast=\"auto\">ocumentaci\u00f3n,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">animaci\u00f3n y difusi\u00f3n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">del patrimonio cultural y saberes tradicionales del\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Xochikalli<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Tepeko<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Lomas del Dorado,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ixhuatl\u00e1n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Madero, Veracruz\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, el joven\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">originario de la comunidad de Joya Grande<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">del mismo municipio<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0obtuvo el t\u00edtulo de Licenciado en Gesti\u00f3n Intercultural p<\/span><span data-contrast=\"auto\">ara el Desarrollo por<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0la UVI<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">ede Huasteca, entidad de la Universidad Veracruzana (UV).<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Se trat\u00f3 de una ceremonia emotiva, pues a trav\u00e9s de la plataforma\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Zoom<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0las abuelas del\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Xochikalli<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Tepeko<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Lomas del Dorado<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0expresaron su contento y satisfacci\u00f3n por la labor aprendida y desarrollada junto con ellas, por parte del egresado de la UVI.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Rafael Ram\u00edrez<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de 38 a\u00f1os de edad,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">desde hace\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">20<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0vive<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0en uno de los siete barrios que componen la cabecera municipal\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ixhuatl\u00e1n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Madero<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de nombre Lucio Blanco<\/span><span data-contrast=\"auto\">;\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">h\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la mayor\u00eda de la gente lleg\u00f3 de otros lugares, por ello hay\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">otom\u00edes<\/span><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">nahuas, totonaco<\/span><span data-contrast=\"auto\">s y personas que hablan castellano<\/span><span data-contrast=\"auto\">, pero cuyo\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">origen\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">es\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">ind\u00edgena.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cDesde antes que entrara a<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0la<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0U<\/span><span data-contrast=\"auto\">VI\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">m<\/span><span data-contrast=\"auto\">e dediqu\u00e9 a hacer pan artesanal<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0junto con mi mam\u00e1 y mi pap\u00e1<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">despu\u00e9s, por las ma\u00f1anas<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0lo vend\u00eda en el centro de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ixhuatl\u00e1n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Madero y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">luego<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0sub\u00eda a tomar clases a la UVI\u201d, narr\u00f3 de su vida estudiantil Rafael, quien tambi\u00e9n es m\u00fasico \u2013toca la quinta\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">huapanguera<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013 y junto con su pap\u00e1 interpretan m\u00fasica ritual, sones llamados\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Xochitlatsotsontli<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Al preguntarle qu\u00e9 lo motiv\u00f3 a postularse para ingresar a la UVI, expuso que, primeramente, el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">tener<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0una carrera universitaria que le permitiera generar un cambio en su persona y despu\u00e9s\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0su<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0comunidad.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_90549\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-2-100k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-90549\" class=\"size-full wp-image-90549\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-2-100k.jpg\" alt=\"La UVI est\u00e1 muy cerca de las comunidades y su trabajo se centra principalmente ah\u00ed, dijo \" width=\"722\" height=\"479\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-2-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-2-100k-300x199.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-90549\" class=\"wp-caption-text\">La UVI est\u00e1 muy cerca de las comunidades y su trabajo se centra principalmente ah\u00ed, dijo<\/p><\/div>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Adem\u00e1s,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0tambi\u00e9n lo<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0motiv\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0la cercan\u00eda de<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la UVI<\/span><span data-contrast=\"auto\">, pues se trat\u00f3 d<\/span><span data-contrast=\"auto\">e una garant\u00eda para seguir en su<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0lugar de origen, contrario a lo que tuvieron que vivir<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0hermanos\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">suyo<\/span><span data-contrast=\"auto\">s, as\u00ed como compa\u00f1eros de generaci\u00f3n de la preparatoria, quienes\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se fueron a Morelia<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Michoac\u00e1n<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0para continuar<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0con sus estudios,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">porque all\u00e1 existen casas de estudiantes\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">facilita<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">cursar\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">una carrera universitaria<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">De acuerdo con \u00e9l, la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">UVI<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Huasteca es\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">una buena escuela<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0precisamente\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">porque\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">est\u00e1\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">mu<\/span><span data-contrast=\"auto\">y cerca de las<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0comunidades<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0su trabajo se centra\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">principalmente\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">ah\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Pero hay un motivo m\u00e1s por el que se vio impulsado a\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">continuar con la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">educaci\u00f3n superior: \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Por la discriminaci\u00f3n y desigualdad que se vive en nuestro municipio, porque\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ixhuatl\u00e1n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Madero a\u00fan sig<\/span><span data-contrast=\"auto\">ue siendo un pueblo de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">caciques<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0los m\u00e1s afectados y marginados somos los\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">masehualmeh<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">Desde\u00a0que tengo uso de raz\u00f3n, son unos cuanto<\/span><span data-contrast=\"auto\">s los que mandan en el pueblo, p<\/span><span data-contrast=\"auto\">or eso quise terminar y estudiar para ser cr\u00edtico an<\/span><span data-contrast=\"auto\">te esas pol\u00edticas locales que s\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo hacen ricos a los\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">coyomeh<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0o mestizos, m<\/span><span data-contrast=\"auto\">ientras nuestras comunidades siguen en completo\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">abandono<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Eso siempre lo he visto<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0desde que nac\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Sus expectativas se cumplieron, pues con base en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">los a\u00f1os de universitario, remarc\u00f3 que para \u00e9l la UVI\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">es de las mejores\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">universidades<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">j<\/span><span data-contrast=\"auto\">ustific\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">: \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Porque nunca me ha gustado estar en un sal\u00f3n leyendo y escuchando a un profesor<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0eso no es lo m\u00edo. La UVI tiene otra din\u00e1mica de trabajo y otra metodolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0diferente a las dem\u00e1s facultades.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Casi la mayor parte del tiempo nos la pasamos en campo<\/span><span data-contrast=\"auto\">, e<\/span><span data-contrast=\"auto\">n comunidad, interactuando con la gente<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Adem\u00e1s, expuso su caso particular, el de un joven que hab\u00eda dejado el mundo escolar y acad\u00e9mico hace mucho tiempo y que no sab\u00eda ni\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">enviar un correo electr\u00f3nico;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0ese camino que, de inicio, era completamente ajeno y desconocido<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0lo recorri\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de manera\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">satisfactoria<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">con su tutor<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Jaime Mondrag\u00f3n Melo<\/span><span data-contrast=\"auto\">, quien incluso lo impuls\u00f3 a<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0part<\/span><span data-contrast=\"auto\">icipar en diferentes congresos y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">foros<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0universitarios<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cC<\/span><span data-contrast=\"auto\">uando entr\u00e9 a la UVI<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0ten\u00eda mucho p\u00e1nico esc\u00e9nico y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">todo esto me ayud\u00f3 a crecer como estudiante y como persona al mismo tiempo.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ten\u00eda mucha pena a participar, a exponer\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">alg\u00fan tema\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">frente a un p\u00fablico, no sab\u00eda usar una computadora, no sab\u00eda utilizar las p\u00e1ginas de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">I<\/span><span data-contrast=\"auto\">nternet, era cero en tecnolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Es m\u00e1s<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0no ten\u00eda un correo y no sab\u00eda c\u00f3mo usarlo<\/span><span data-contrast=\"auto\">, n<\/span><span data-contrast=\"auto\">i\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Word<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Excel<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">PowerPoint<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, nada de eso.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Pero es incre\u00edble que en estos cuatro<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0a\u00f1os haya aprendido\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">mejorar en lo<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0profesional y en lo personal<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0gracias a la UVI.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_90550\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-3-100k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-90550\" class=\"size-full wp-image-90550\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-3-100k.jpg\" alt=\"Prest\u00f3 su servicio social en telebachilleratos, donde ense\u00f1\u00f3 a los estudiantes a bordar \" width=\"722\" height=\"542\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-3-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/231120-Rafael-Ramirez-3-100k-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-90550\" class=\"wp-caption-text\">Prest\u00f3 su servicio social en telebachilleratos, donde ense\u00f1\u00f3 a los estudiantes a bordar<\/p><\/div>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">El camino de flores<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{}\"><br \/>\n<\/span><span data-contrast=\"auto\">Rafael Ram\u00edrez siempre ha tenido un gusto por\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">su cultura, sobre todo por la indumentaria tradicional, de ah\u00ed que la historia de su trabajo\u00a0recepcional\u00a0se remonta a<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0octubre de 2016, cuando la UVI<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Huasteca recibi\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">una invitaci\u00f3n por parte de un grupo de mujeres del colectivo\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Xochikalli<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Tepeko<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de la comunidad Lomas del Dorado<\/span><span data-contrast=\"auto\">, para tomar un curso-<\/span><span data-contrast=\"auto\">taller de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">tlakakotomitl<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0(<\/span><span data-contrast=\"auto\">camisa para hombre)\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">y<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">kaltzomitl<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0(pantal\u00f3n),\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">donde las\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">nanas<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0(las abuelas) les ense\u00f1ar\u00edan a cortar y<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0bordar e<\/span><span data-contrast=\"auto\">sta<\/span><span data-contrast=\"auto\">s prendas.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Tonana<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0(la abuela) Florentina fue mi maestra, ella me ense\u00f1\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0a cortar, bordar y<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0armar el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">tlakakotomitl<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">A<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0partir de eso me interes\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0po<\/span><span data-contrast=\"auto\">r saber m\u00e1s de los bordados y de<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0la indumentaria<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Desde ese momento me involucr\u00e9,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0junto con otros cuatro estudiantes<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0con este colectivo<\/span><span data-contrast=\"auto\">:<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0p<\/span><span data-contrast=\"auto\">articipando<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0en faenas, en las ceremonias de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">elotlamanalistli<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">atlatlakualtilistli<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Por eso\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Xochiojtli<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0porque es un camino donde ellas fueron las gu\u00edas y nosotros fuimos aprendi\u00e9ndoselo<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En el documento, cuya asesor\u00eda estuvo a cargo del acad\u00e9mico\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Guillermo Garrido Cruz<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0se lee:\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Existe una prob<\/span><span data-contrast=\"auto\">lem\u00e1tica<\/span><span data-contrast=\"auto\">:<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0se est\u00e1 perdiendo el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">legado de conocimientos ancestrales entre las comunidades originarias porque los j\u00f3venes ya no tienen inter\u00e9s en continuarlos. Espec\u00edficamente esta tesis aborda el caso de<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Xochikalli<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Tepeko<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Lomas del Dorado, m<\/span><span data-contrast=\"auto\">unicipio de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ixhu<\/span><span data-contrast=\"auto\">atl\u00e1n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de Madero en la Huasteca v<\/span><span data-contrast=\"auto\">eracruzana, que a trav\u00e9s del\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Xochikalli<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Tepeko<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0se ha<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0realiza<\/span><span data-contrast=\"auto\">do esfuerzos por valorizar sus conocimientos ancestrales a\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">trav\u00e9s de cuatro surcos o l\u00edneas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">conocimientos:\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">el idioma,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">los bordados, la siembra<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">y la m\u00fasica ritual.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">Estos\u00a0conocimientos se basan en las ense\u00f1anzas de las abuelas y abuelos que aun los practican y ense\u00f1an en el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Xochikalli<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En el trabajo\u00a0recepcional\u00a0tambi\u00e9n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">muestra\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo que realiz\u00f3 junto con\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">las\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">nanas<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">(abuelas)<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0bordadoras\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">del\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Xochikali<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Tepeko<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y la vinculaci\u00f3n que con ellas estableci\u00f3 desde 2016, cuando tom\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">aqu<\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">l curso-taller. Asimismo, cita sus participaciones<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0en los diferentes momentos que ha\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">tenido\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Xochikali<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Tepeko<\/span><span data-contrast=\"auto\">, como\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">las ceremonias rituales,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">las faenas,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">organizaci<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f3n para diferentes eventos y la participaci\u00f3n en Cumbre Taj\u00edn,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0donde se da<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0a conocer los saberes tradicionales de los abuelos de esta comunidad.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Incluso,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">realiz\u00f3 una revisi\u00f3n bibliogr\u00e1fica sobre\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">los textiles,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">que le permitiera saber lo que piensan diferentes autores sobre\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">el origen de los bordados en otras regiones del estado de Veracruz y en otras partes de M\u00e9xico<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Las abuelas me tomaron mucho cari\u00f1o porque iba muy constantemente y siempre llegaba a apoyar, tambi\u00e9n creo que me gan<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0su confianza porque considero que me esforc\u00e9 mucho por aprender a bord<\/span><span data-contrast=\"auto\">ar\u201d, fue parte de lo que comparti\u00f3, aunque tambi\u00e9n lament\u00f3 decir\u00a0que\u00a0desde el inicio de la contingencia sanitaria por la pandemia,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">no ha podido reunirse con ellas<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de manera presencial.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rafael Ram\u00edrez Gonz\u00e1lez agradece la posibilidad de cursar la universidad en su lugar de origen, en el que la discriminaci\u00f3n a\u00fan persiste <\/p>\n","protected":false},"author":1775,"featured_media":90551,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54,61],"tags":[468,148,471,472,466,467,470,469,143],"class_list":["post-90547","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poza-rica","category-banner","tag-gonzalez","tag-huasteca","tag-ixhuatlan","tag-madero","tag-rafael","tag-ramirez","tag-sede","tag-universidad-veracruzana-intercultural","tag-uvi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1775"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90547"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90622,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90547\/revisions\/90622"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}