{"id":89435,"date":"2020-11-02T07:59:25","date_gmt":"2020-11-02T13:59:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=89435"},"modified":"2020-11-05T09:46:09","modified_gmt":"2020-11-05T15:46:09","slug":"huasteca-lugar-privilegiado-para-el-ejercicio-de-la-antropologia-teorica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/general\/huasteca-lugar-privilegiado-para-el-ejercicio-de-la-antropologia-teorica\/","title":{"rendered":"Huasteca, lugar privilegiado para el ejercicio de la antropolog\u00eda te\u00f3rica"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><em>Jacques Galinier Mat\u00fci, <\/em><span data-contrast=\"auto\"><em>investigador del Centro Nacional de la Investigaci\u00f3n Cient\u00edfica de Francia, particip\u00f3 en el XXII Coloquio Internacional sobre Otopames<\/em><br \/>\n<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_89436\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/221020-Espejismos-de-la-huasteca.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-89436\" class=\"size-full wp-image-89436\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/221020-Espejismos-de-la-huasteca.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/221020-Espejismos-de-la-huasteca.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/11\/221020-Espejismos-de-la-huasteca-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-89436\" class=\"wp-caption-text\"><b><i> <\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">Jacques <\/span><span data-contrast=\"auto\">Galinier<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Mat\u00fci dict\u00f3 la conferencia \u201cEspejismos de la Huasteca en el imaginario otom\u00ed\u201d<br \/><\/span><\/p><\/div>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">K<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">arina de la Paz Reyes D\u00edaz<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">02<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">1<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">1<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/2020, Xalapa, Ver.- <\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">Jacques <\/span><span data-contrast=\"auto\">Galinier<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Mat\u00fci<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">investigador em\u00e9rito del Centro Nacional de la Investigaci\u00f3n Cient\u00edfica de Francia (<\/span><span data-contrast=\"auto\">Universit\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Paris-<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ouest<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Nanterre<\/span><span data-contrast=\"auto\"> La <\/span><span data-contrast=\"auto\">D\u00e9fense<\/span><span data-contrast=\"auto\">),<\/span><span data-contrast=\"auto\"> dict\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">la c<\/span><span data-contrast=\"auto\">onferencia magistral<\/span> <span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Espejismos de la Huasteca en el imaginario otom\u00ed\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, en el <\/span><span data-contrast=\"auto\">XXII Coloquio Internacional sobre <\/span><span data-contrast=\"auto\">Otopames<\/span><span data-contrast=\"auto\">, cuya sede fue la <\/span><span data-contrast=\"auto\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/antropologia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Facultad de Antropolog\u00eda<\/a> de la Universidad Veracruzana (UV) y la Universidad Veracruzana Intercultural (UVI)<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Cabe se\u00f1alar que entre los<\/span><span data-contrast=\"auto\"> textos m\u00e1s importantes<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Galinier<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Mat\u00fci<\/span> <span data-contrast=\"auto\">est\u00e1n<\/span> <i><span data-contrast=\"auto\">Pueblos de la S<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">ierra Madre. Etnograf\u00eda de la comunidad otom\u00ed<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (1989), y <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">La mitad del mundo. Cuerpo y cosmos en los rituales otom\u00edes<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (1990), <\/span><span data-contrast=\"auto\">aut\u00e9nticos cl\u00e1sicos de la antropolog\u00eda sobre Mesoam\u00e9rica<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><span data-contrast=\"auto\">referentes obligados para quienes estudian a los pueblos <\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">tom\u00edes.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En su <\/span><span data-contrast=\"auto\">participaci\u00f3n<\/span> <span data-contrast=\"auto\">habl\u00f3 de la H<\/span><span data-contrast=\"auto\">uasteca como construcci\u00f3n mitol\u00f3gica<\/span><span data-contrast=\"auto\">, as\u00ed como la imaginaci\u00f3n te\u00f3rica <\/span><span data-contrast=\"auto\">que <\/span><span data-contrast=\"auto\">se ha generado.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">L<\/span><span data-contrast=\"auto\">os <\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">tom\u00edes <\/span><span data-contrast=\"auto\">de la Sierra M<\/span><span data-contrast=\"auto\">adre Oriental <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">una vertiente de su <\/span><span data-contrast=\"auto\">cosmolog\u00eda<\/span> <span data-contrast=\"auto\">y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de su cosmogon\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span> <span data-contrast=\"auto\">incorpora<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> referencias a<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un territorio donde cohabitan <\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">tros grupos \u00e9tnicos que no son miembros <\/span><span data-contrast=\"auto\">d<\/span><span data-contrast=\"auto\">el mismo <\/span><span data-contrast=\"auto\">per<\/span><span data-contrast=\"auto\">fil ling\u00fc\u00edstico<\/span><span data-contrast=\"auto\">:<\/span> <span data-contrast=\"auto\">los <\/span><span data-contrast=\"auto\">tepehuas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y los nahuas.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">A<\/span><span data-contrast=\"auto\"> continuaci\u00f3n, t<\/span><span data-contrast=\"auto\">rataremos de visual<\/span><span data-contrast=\"auto\">izar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la H<\/span><span data-contrast=\"auto\">uasteca sur como <\/span><span data-contrast=\"auto\">un <\/span><span data-contrast=\"auto\">complejo <\/span><span data-contrast=\"auto\">societa<\/span><span data-contrast=\"auto\">l<\/span><span data-contrast=\"auto\">, una matriz de civilizaci\u00f3n singular<\/span><span data-contrast=\"auto\">, m\u00e1s que una yuxtaposici\u00f3n discreta de grupos \u00e9tnicos<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El investigador d<\/span><span data-contrast=\"auto\">ijo que si la H<\/span><span data-contrast=\"auto\">uasteca<\/span><span data-contrast=\"auto\"> desempe\u00f1a un papel tan cr\u00edtico en el imaginario de los <\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">tom\u00edes orientale<\/span><span data-contrast=\"auto\">s, es porque representa el lugar de origen<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de la g\u00e9nesis de los humanos. Un territorio de <\/span><span data-contrast=\"auto\">referencia donde se imbric<\/span><span data-contrast=\"auto\">an horizontes culturales ind\u00edgenas y mestizos<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cLa H<\/span><span data-contrast=\"auto\">uasteca, un espacio desprovisto de centro, de periferias <\/span><span data-contrast=\"auto\">borrosas<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> hace met\u00e1fora<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> literalmente<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">l contenido del inframundo.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para \u00e9l, la disonancia huasteca <\/span><span data-contrast=\"auto\">de la Sierra Madre no es pertinente<\/span><span data-contrast=\"auto\"> pues la franja de pueblos del <\/span><span data-contrast=\"auto\">piemonte<\/span><span data-contrast=\"auto\"> comparte con las comunidades de la sierra <\/span><span data-contrast=\"auto\">un mismo sistema ritual, marcado por la importancia del carnaval<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y de <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">los costumbres<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, los rituales de festividad agraria.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por ejemplo, <\/span><span data-contrast=\"auto\">la figura de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Tlacatecolotl<\/span> <span data-contrast=\"auto\">en el carnaval nahua <\/span><span data-contrast=\"auto\">y la presencia de un altar <\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">on un mu\u00f1eco representando la figura del diablo<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">se duplica entre las comunidades <\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">tom\u00edes del municipio de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Ixhuatl\u00e1n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de Madero<\/span><span data-contrast=\"auto\">, como entre los nahuas cercanos.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En <\/span><span data-contrast=\"auto\">su <\/span><span data-contrast=\"auto\">opini\u00f3n, la <\/span><span data-contrast=\"auto\">H<\/span><span data-contrast=\"auto\">uasteca <\/span><span data-contrast=\"auto\">se ha vuelto durante la \u00faltima d\u00e9cada <\/span><span data-contrast=\"auto\">un lugar privilegiado para el ejercicio de la antropolog\u00eda te\u00f3rica<\/span><span data-contrast=\"auto\">, como lo han sido anteriormente el <\/span><span data-contrast=\"auto\">G<\/span><span data-contrast=\"auto\">ran <\/span><span data-contrast=\"auto\">Nayar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> o los Altos de Chiapas, <\/span><span data-contrast=\"auto\">entre <\/span><span data-contrast=\"auto\">otras zonas de Mesoam\u00e9rica.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cEl cuerpo humano <\/span><span data-contrast=\"auto\">destaca como el com\u00fan denominador de las nuevas orientaciones epistemol\u00f3gicas <\/span><span data-contrast=\"auto\">de los estudiosos de esa zona<\/span> <span data-contrast=\"auto\">\u2013cubriendo desde la tierra caliente <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">l altiplano, a trav\u00e9s de un verdadero continuo cultural <\/span><span data-contrast=\"auto\">intra\u00e9tnico<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><span data-contrast=\"auto\">trans\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\">tnico<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Sobre todo se ha problematizado de manera muy sutil <\/span><span data-contrast=\"auto\">el rol de un artefacto simb\u00f3lico fundamental en la parte <\/span><span data-contrast=\"auto\">cham\u00e1nica<\/span><span data-contrast=\"auto\">, que <\/span><span data-contrast=\"auto\">son las figurillas de papel.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">As\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">, se refiri\u00f3 a<\/span> <span data-contrast=\"auto\">una serie de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> investigadores y de<\/span> <span data-contrast=\"auto\">investigaciones<\/span><span data-contrast=\"auto\">, como la de<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Federica <\/span><span data-contrast=\"auto\">Rainelli<\/span><span data-contrast=\"auto\">: \u201cDetr\u00e1s de la m\u00e1scara. Usos y significados del cuerpo en la pr\u00e1ctica ritual otom\u00ed (Sierra Madre Oriental, M\u00e9xico)\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para \u00e9l, la H<\/span><span data-contrast=\"auto\">uasteca-otom\u00ed y sus periferias se han vuelto, a lo largo de los a\u00f1os <\/span><span data-contrast=\"auto\">y de los avances del trabajo de campo, <\/span><span data-contrast=\"auto\">un lugar de intensas discusiones a partir del papel privilegiado del cuerpo <\/span><span data-contrast=\"auto\">en la construcci\u00f3n de los nexos simb\u00f3licos que unen dos mundos: el de los vivos y el del m\u00e1s all\u00e1.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Adem\u00e1s, mediante etnograf\u00edas originales se ha consolidado <\/span><span data-contrast=\"auto\">un <\/span><span data-contrast=\"auto\">campo <\/span><span data-contrast=\"auto\">de reflexi\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> sobre la est\u00e9tica de los \u00eddolos <\/span><span data-contrast=\"auto\">que remite a un nuevo espacio de la antropolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">C<\/span><span data-contrast=\"auto\">reo que para los estudios <\/span><span data-contrast=\"auto\">otopames<\/span><span data-contrast=\"auto\"> es el justo reconocimiento <\/span><span data-contrast=\"auto\">que merec\u00edan estas discretas comunidades que han sufrido durante tantos siglos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un injusto desprestigio.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La conferencia se desarroll\u00f3 el<\/span><span data-contrast=\"auto\"> 21 de octubre <\/span><span data-contrast=\"auto\">por la p<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e1gina de <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Facebook<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> del <\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">ongreso y fue <\/span><span data-contrast=\"auto\">moderada por<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la acad\u00e9mica<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Lourdes B\u00e1<\/span><span data-contrast=\"auto\">ez<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jacques Galinier Mat\u00fci, investigador del Centro Nacional de la Investigaci\u00f3n Cient\u00edfica de Francia, particip\u00f3 en el XXII Coloquio Internacional sobre Otopames<\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":89436,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-89435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-general"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89435"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89565,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89435\/revisions\/89565"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}