{"id":84518,"date":"2020-06-08T14:47:56","date_gmt":"2020-06-08T19:47:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=84518"},"modified":"2020-06-11T10:54:47","modified_gmt":"2020-06-11T15:54:47","slug":"preguntas-de-investigaciones-guian-a-la-interdisciplina-arqueologas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/banner\/preguntas-de-investigaciones-guian-a-la-interdisciplina-arqueologas\/","title":{"rendered":"Preguntas de investigaciones gu\u00edan a la interdisciplina: arque\u00f3logas\u00a0"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Invest<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">igador<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">as <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">de la <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Universidad Veracruzana<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">y la <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Universidad Aut\u00f3noma de Yucat\u00e1n<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">participaron en <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">la segunda sesi\u00f3n <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Webinario Internacional de Arqueolog\u00eda<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\"><br \/>\n<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_84519\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/050620-WIA-II.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-84519\" class=\"size-full wp-image-84519\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/050620-WIA-II.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"542\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/050620-WIA-II.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/050620-WIA-II-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-84519\" class=\"wp-caption-text\">Seis destacadas arque\u00f3logas participaron en la segunda sesi\u00f3n del WIA<\/p><\/div>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Karina de la Paz Reyes D\u00edaz<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">0<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">8<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/06\/2020, Xalapa, Ver.-<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\"> Antropolog\u00eda forense, <\/span><span data-contrast=\"auto\">bioarqueolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">geolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">taxonom\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">, densidad poblacional, fueron s<\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo algunos de los <\/span><span data-contrast=\"auto\">conceptos <\/span><span data-contrast=\"auto\">que desa<\/span><span data-contrast=\"auto\">rrollaron seis destacadas arque\u00f3logas del pa\u00eds en la segunda edici\u00f3n del <\/span><span data-contrast=\"auto\">Web<\/span><span data-contrast=\"auto\">inario Internacional de Arqueolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (WIA)<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">organiza<\/span><span data-contrast=\"auto\">do por<\/span> <span data-contrast=\"auto\">la <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Universidad Veracruzana<\/a> (UV) a trav\u00e9s del cuerpo <\/span><span data-contrast=\"auto\">acad\u00e9mico<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (CA) <\/span><span data-contrast=\"auto\">Arqueolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de<\/span><span data-contrast=\"auto\">l<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Paisaje y <\/span><span data-contrast=\"auto\">Cosmovisi\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La <\/span><span data-contrast=\"auto\">sesi\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">se desarroll\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">el <\/span><span data-contrast=\"auto\">jueves 4 de junio<\/span> <span data-contrast=\"auto\">bajo el t\u00edtulo <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cLa Importancia del <\/span><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><span data-contrast=\"auto\">rabajo <\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">nterdisciplinario en la <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">rqueolog\u00eda\u201d.<\/span><span data-contrast=\"auto\"> En ella participaron <\/span><span data-contrast=\"auto\">Lourdes <\/span><span data-contrast=\"auto\">Budar<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">organizadora del evento y directora de la Universidad Veracruzana Intercultural (UVI)<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Vera <\/span><span data-contrast=\"auto\">Tiesler<\/span><span data-contrast=\"auto\">, profesora-investigadora<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de la Universidad Aut\u00f3noma de Yucat\u00e1n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (UADY) <\/span><span data-contrast=\"auto\">y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> especialista en Antropolog\u00eda Esquel\u00e9tica<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Por parte de la UV, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Yamile Lira L\u00f3pez<\/span><span data-contrast=\"auto\">, directora del Instituto de Antropolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (IA); <\/span><span data-contrast=\"auto\">Virginia Arieta <\/span><span data-contrast=\"auto\">Baizabal<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">una de las coordinadoras del Diplomado en <\/span><span data-contrast=\"auto\">Antropolog\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">Contempor\u00e1nea <\/span><span data-contrast=\"auto\">del IA <\/span><span data-contrast=\"auto\">y <\/span><span data-contrast=\"auto\">titular de la investigaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cDin\u00e1mica poblacional e interacciones sociopol\u00edticas en la regi\u00f3n de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Capoacan<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Proyecto Arqueol\u00f3gico \u2018Antonio Plaza\u2019 \u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">; <\/span><span data-contrast=\"auto\">Margarita Meza Manzanilla<\/span><span data-contrast=\"auto\">, titular <\/span><span data-contrast=\"auto\">del Laboratorio de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Bioarqueolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y Antropolog\u00eda Forense<\/span><span data-contrast=\"auto\">, tambi\u00e9n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del I<\/span><span data-contrast=\"auto\">A, <\/span><span data-contrast=\"auto\">y <\/span><span data-contrast=\"auto\">Mar\u00eda Antonia Aguilar P\u00e9rez<\/span><span data-contrast=\"auto\">, directora de la Facultad de Antropolog\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">a.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Virginia Arieta <\/span><span data-contrast=\"auto\">se<\/span><span data-contrast=\"auto\"> remont\u00f3 a su formaci\u00f3n en <\/span><span data-contrast=\"auto\">el programa de<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Arque<\/span><span data-contrast=\"auto\">olog\u00eda UV<\/span> <span data-contrast=\"auto\">(2001-2005), pues <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e9sta estuvo basada<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en la <\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">nterdisciplina<\/span> <span data-contrast=\"auto\">y la discusi\u00f3n te\u00f3rica <\/span><span data-contrast=\"auto\">en ese tenor<\/span><span data-contrast=\"auto\">; <\/span><span data-contrast=\"auto\">dicha<\/span><span data-contrast=\"auto\"> l\u00ednea sigui\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en los<\/span><span data-contrast=\"auto\"> posgrados que realiz\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en la <\/span><span data-contrast=\"auto\">Universidad <\/span><span data-contrast=\"auto\">Nacional <\/span><span data-contrast=\"auto\">Aut\u00f3noma de M\u00e9xico<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cEsta breve introducci\u00f3n que hago de mi contexto es para mencionarles que yo no concibo<\/span> <span data-contrast=\"auto\">otra manera de hacer arqueolog\u00eda que no se<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span> <span data-contrast=\"auto\">interdisciplinariamen<\/span><span data-contrast=\"auto\">te. La arqueolog\u00eda es <\/span><span data-contrast=\"auto\">interdisciplinaria y punto.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por otro lado, mencion\u00f3 qu<\/span><span data-contrast=\"auto\">e en ocasiones el<\/span><span data-contrast=\"auto\"> inter\u00e9s en hacer <\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">nterdisciplina<\/span><span data-contrast=\"auto\"> deja de lado la <\/span><span data-contrast=\"auto\">intrad<\/span><span data-contrast=\"auto\">isciplina<\/span><span data-contrast=\"auto\"> con la <\/span><span data-contrast=\"auto\">antropolog\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">social,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">ling\u00fc\u00edstica o<\/span><span data-contrast=\"auto\"> f\u00edsica.<\/span><span data-contrast=\"auto\"> \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Creo que hacer <\/span><span data-contrast=\"auto\">intra<\/span><span data-contrast=\"auto\">disciplina<\/span><span data-contrast=\"auto\"> no<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\"> dar\u00e1 claridad para hac<\/span><span data-contrast=\"auto\">er o construir<\/span> <span data-contrast=\"auto\">interdisciplina<\/span><span data-contrast=\"auto\">, utilizo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> una analog\u00eda: hay que barrer la casa antes de traer a los invitados<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La <\/span><span data-contrast=\"auto\">arque\u00f3loga<\/span><span data-contrast=\"auto\">, cuya especialidad es la densidad <\/span><span data-contrast=\"auto\">poblacional, tambi\u00e9n <\/span><span data-contrast=\"auto\">habl\u00f3 de la importancia de ver a la<\/span><span data-contrast=\"auto\">s primeras aliadas, las de las c<\/span><span data-contrast=\"auto\">iencias <\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">ociales, antes que a otras<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> como la qu\u00edmica o la f\u00edsica.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cTenemos que aprender a<\/span> <span data-contrast=\"auto\">conocer nuestros l\u00edmites para poder cruzar esas fronteras<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">y eso implica un respeto de la disciplina. Cuando trabajo con los dem\u00f3grafos<\/span> <span data-contrast=\"auto\">ellos determinan ciertas cosas, cuando en la arqueolog\u00eda no podemos determinar b\u00e1sicamente nada <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013estimamos\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y para ellos resulta un choque; <\/span><span data-contrast=\"auto\">ellos manejan<\/span> <span data-contrast=\"auto\">tiempos muy cortos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, nosotros manejamos ciertos rangos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> los ge\u00f3logos maneja<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> otros mucho m\u00e1s abruptos<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Creo que es complicado cruzar puntos te\u00f3ricos, m<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">s no imposible<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por su parte,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Vera <\/span><span data-contrast=\"auto\">Tiesler<\/span> <span data-contrast=\"auto\">coment\u00f3 que hablar de <\/span><span data-contrast=\"auto\">interdisciplina<\/span> <span data-contrast=\"auto\">es un anclaje afortunado.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Para ella, <\/span><span data-contrast=\"auto\">es importante saber <\/span><span data-contrast=\"auto\">formular<\/span><span data-contrast=\"auto\"> preguntas de <\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">nvestigaci\u00f3n que rebas<\/span><span data-contrast=\"auto\">en<\/span><span data-contrast=\"auto\"> los l\u00edmites disciplinares<\/span> <span data-contrast=\"auto\">e<\/span> <span data-contrast=\"auto\">intradisciplinares<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que van a trav\u00e9s de los tiempos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, espacios<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><span data-contrast=\"auto\">sociedades.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En su caso, <\/span><span data-contrast=\"auto\">lo que quer\u00eda abarcar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> desde la medicina, la <\/span><span data-contrast=\"auto\">antropolog\u00eda f\u00edsica<\/span><span data-contrast=\"auto\">, arqueolog\u00eda, incluso historia del arte,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> queda patente <\/span><span data-contrast=\"auto\">en <\/span><span data-contrast=\"auto\">el hacer <\/span><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la <\/span><span data-contrast=\"auto\">bioarqueolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Una definici\u00f3n de \u00e9sta, <\/span><span data-contrast=\"auto\">dijo, <\/span><span data-contrast=\"auto\">como l\u00ednea para investigar el pasado<\/span><span data-contrast=\"auto\"> ser\u00eda \u201cel estudio de restos humanos como parte del contexto arqueol\u00f3gico<\/span><span data-contrast=\"auto\"> \u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">mortuorio, en particular<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Una especie de lado humano de nuestro pasado es el <\/span><span data-contrast=\"auto\">lente de lo que comunican los cuerpos, una vez que los ponemos en su contexto<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para ella,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> est<\/span><span data-contrast=\"auto\">amos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> verdaderamente en la panacea de <\/span><span data-contrast=\"auto\">l<\/span><span data-contrast=\"auto\">a <\/span><span data-contrast=\"auto\">interdisciplina<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en el \u00e1mbito mesoamericano, con la cantidad<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de informaci\u00f3n que <\/span><span data-contrast=\"auto\">es posible<\/span><span data-contrast=\"auto\"> utilizar y confrontar <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">no s\u00f3lo <\/span><span data-contrast=\"auto\">en cuanto al <\/span><span data-contrast=\"auto\">dato arqueol\u00f3gico,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> sino la epigraf\u00eda, iconograf\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y m\u00e1s, <\/span><span data-contrast=\"auto\">lo que Alfredo L\u00f3pez Austin<\/span><span data-contrast=\"auto\"> denomin\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">gran armaz\u00f3n cultural mesoamericano<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que nos posibilita<\/span><span data-contrast=\"auto\"> brincar disciplinas, tiempos, regiones<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A prop\u00f3sito de la contingencia por Covid-19, habl\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de la posibilidad de investigar pandemias en tiempos prehisp\u00e1nicos, m\u00e1s all\u00e1 de los dichos plasmados en las fuentes hist\u00f3ricas<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cTenemos otras posibilidades de investigar pandemias, averiguando <\/span><span data-contrast=\"auto\">la cuesti\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">taxon\u00f3mica<\/span><span data-contrast=\"auto\">: entierros m\u00faltiples que hablan de una falta de <\/span><span data-contrast=\"auto\">culto dirigido al difunto, de una especie de urgencia<\/span><span data-contrast=\"auto\">, inclusive de terror, que bien pudo haber tenido un origen no s\u00f3lo en <\/span><span data-contrast=\"auto\">patolog\u00edas\u00a0 <\/span><span data-contrast=\"auto\">sociales, crisis, aspectos de guerra, sino tambi\u00e9n de enfermedades<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Todo est\u00e1 sobre la mesa, por indagar sistem\u00e1ticamente.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En su intervenci\u00f3n, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Yamile Lira<\/span> <span data-contrast=\"auto\">subray\u00f3: <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">L<\/span><span data-contrast=\"auto\">a arqueolog\u00eda es una ciencia riqu\u00edsima y tan multidisciplinaria <\/span><span data-contrast=\"auto\">e interdisciplinaria puede ser, como objetos arqueol\u00f3gicos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y temas de i<\/span><span data-contrast=\"auto\">nvestigaci\u00f3n se pueden tratar\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Tambi\u00e9n<\/span> <span data-contrast=\"auto\">retom\u00f3 el asunto de <\/span><span data-contrast=\"auto\">las preguntas de <\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">nvestigaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> aclar\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que <\/span><span data-contrast=\"auto\">quienes son profesionales de la arqueolog\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">no lo sabe<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> todo. <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cNo quiero<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que se malentienda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que \u2018abusamos o utilizamos\u2019<\/span> <span data-contrast=\"auto\">a un qu\u00edmico o un ge\u00f3logo. Es una uni\u00f3n\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La metodolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">, dijo, es acorde al material <\/span><span data-contrast=\"auto\">cultural que se estudia.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Sin embargo, \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">cuando<\/span><span data-contrast=\"auto\"> entra la fluidez en este trabajo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> multidisciplinario e interdisciplinario<\/span><span data-contrast=\"auto\"> es justamente entre la teor\u00eda y el planteamiento <\/span><span data-contrast=\"auto\">de las preguntas de <\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">nvestigaci\u00f3n, los objetivos y lo que quiere el proyecto<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por su parte, Mar\u00eda Antonia <\/span><span data-contrast=\"auto\">Aguilar<\/span> <span data-contrast=\"auto\">habl\u00f3 de la <\/span><span data-contrast=\"auto\">interdisciplina<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en la que se forma<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> los estudiantes de Arqueolog\u00eda UV y enfatiz\u00f3 el <\/span><span data-contrast=\"auto\">asunto<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de la pregunta de <\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">nvestigaci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Las preguntas de <\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">nvestigaci\u00f3n nos van a guiar hacia d\u00f3nde queremos ir<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Si lo que quiero estudiar es la obsidiana, tendr\u00e9 que acercarme con especialistas <\/span><span data-contrast=\"auto\">que conozcan de suelos, yacim<\/span><span data-contrast=\"auto\">ientos, las condiciones petrogr\u00e1<\/span><span data-contrast=\"auto\">ficas<\/span> <span data-contrast=\"auto\">y de c\u00f3mo se manufactur<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">ba<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Nos lleva a conocer de otras disciplinas, no podemos hacerlo solos, siempre estamos <\/span><span data-contrast=\"auto\">en vinculaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por su parte, Margarita Meza <\/span><span data-contrast=\"auto\">habl\u00f3 de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un proyecto<\/span><span data-contrast=\"auto\"> interdisciplinario en el que particip\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> sobre la <\/span><span data-contrast=\"auto\">s\u00edfilis <\/span><span data-contrast=\"auto\">en un antiguo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y extinto<\/span><span data-contrast=\"auto\"> hospital de la Ciudad de M\u00e9xico<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tambi\u00e9n expuso que el principal obst\u00e1culo <\/span><span data-contrast=\"auto\">para desarrollar este tipo de investigaciones <\/span><span data-contrast=\"auto\">es el desconocimiento <\/span><span data-contrast=\"auto\">de todo lo que pueden aportar <\/span><span data-contrast=\"auto\">otras<\/span><span data-contrast=\"auto\"> ciencias <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">como las <\/span><span data-contrast=\"auto\">naturales<\/span><span data-contrast=\"auto\">, sociales y exactas<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a un proyecto de investigaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">arqueol\u00f3gica.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cTambi\u00e9n est\u00e1 el desconocimiento de d\u00f3nde est\u00e1n esos investigadores, <\/span><span data-contrast=\"auto\">tocar su puerta y entusiasmarles con nuestro proyecto, para <\/span><span data-contrast=\"auto\">que puedan estar interesados.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Lourdes <\/span><span data-contrast=\"auto\">Budar<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">am\u00e9n de sus planteamientos sobre el tema y la moderaci\u00f3n de la mesa, habl\u00f3 de la buena acogida que ha tenido <\/span><span data-contrast=\"auto\">este ejercicio acad\u00e9mico<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Rectific<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> las cifras<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de la audiencia del<\/span> <span data-contrast=\"auto\">conversatorio <\/span><span data-contrast=\"auto\">de apertura, <\/span><span data-contrast=\"auto\">el del 28 de abril:<\/span> <span data-contrast=\"auto\">m\u00e1s de cuatro mil personas en vivo.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En esta segunda edici\u00f3n, cit\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">hubo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> p\u00fablico de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Argentina,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Costa Rica, Bolivia, Rep\u00fablica Dominicana, Per\u00fa, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Venezuela, Guatemala, Brasil, Ecuador, Colombia, Honduras, <\/span><span data-contrast=\"auto\">M\u00e9xico, Estados Unidos, Espa\u00f1a, Italia y una persona de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Noruega.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dicha audiencia es participativa,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la propia rectora de la UV, Sara Ladr\u00f3n de Guevara,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">pregunt\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">a las acad\u00e9micas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de esta casa de estudios <\/span><span data-contrast=\"auto\">c\u00f3mo ha permitido el \u00c1rea de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Formaci\u00f3n de Elecci\u00f3n Libre<\/span><span data-contrast=\"auto\"> integrar experiencias educativas de otras \u00e1reas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> acad\u00e9micas o disciplinas a la formaci\u00f3n de profesionales de la arqueolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Las panelistas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tambi\u00e9n <\/span><span data-contrast=\"auto\">hablaron<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de los obst\u00e1culos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en investigaciones<\/span><span data-contrast=\"auto\"> interdisciplinarias<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de sus <\/span><span data-contrast=\"auto\">proyectos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en s\u00ed y de <\/span><span data-contrast=\"auto\">los<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que se han desarrollado<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en el pa\u00eds<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">y en su <\/span><span data-contrast=\"auto\">opini\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> son sobresalientes respecto al tema que les ocup\u00f3 en este conversatorio.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para ver las sesiones<\/span><span data-contrast=\"auto\"> anteriores<\/span><span data-contrast=\"auto\"> o ser <\/span><span data-contrast=\"auto\">part\u00edcipe<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de las venideras <\/span><span data-contrast=\"auto\">se <\/span><span data-contrast=\"auto\">puede consultar el <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Facebook<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> WIA.UV.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Investigadoras de la Universidad Veracruzana y la Universidad Aut\u00f3noma de Yucat\u00e1n participaron en la segunda sesi\u00f3n Webinario Internacional de Arqueolog\u00eda<\/p>\n","protected":false},"author":1869,"featured_media":84521,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61],"tags":[],"class_list":["post-84518","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-banner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1869"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=84518"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84518\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/84521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=84518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=84518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=84518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}