{"id":83168,"date":"2020-04-30T07:00:01","date_gmt":"2020-04-30T12:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=83168"},"modified":"2020-04-30T11:31:37","modified_gmt":"2020-04-30T16:31:37","slug":"uv-recuerda-a-gabriel-retes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/cultura\/uv-recuerda-a-gabriel-retes\/","title":{"rendered":"UV recuerda a Gabriel Retes"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">El connotado cineasta, fallecido el pasado <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">20 de abril, fue uno de los invitados al Cine Club de la UV en 197<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">5<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Directores noveles y al margen de la industria del cine nacional filmaban en formato de s\u00faper 8 mm, ante la imposibilidad de acceder a la cinta comercial de 35 mm<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_83169\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/04\/300420-Cine.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-83169\" class=\"size-full wp-image-83169\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/04\/300420-Cine.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/04\/300420-Cine.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/04\/300420-Cine-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-83169\" class=\"wp-caption-text\">El Cince Club de la UV fue un importante foro para la obra f\u00edlmica de Retes<\/p><\/div>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Roberto Ortiz Escobar<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">30\/04\/2020, Xalapa, Ver.- <\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">En<\/span> <span data-contrast=\"auto\">1975<\/span> <span data-contrast=\"auto\">el <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/eventos\/cineclub\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">cineclub<\/a><\/span> <span data-contrast=\"auto\">de la Un<\/span><span data-contrast=\"auto\">iversidad Veracruzana <\/span><span data-contrast=\"auto\">(UV) <\/span><span data-contrast=\"auto\">era muy activo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y se enlazaba <\/span><span data-contrast=\"auto\">con las inquiet<\/span><span data-contrast=\"auto\">udes de los nuevos creadores <\/span><span data-contrast=\"auto\">mexicanos, quienes <\/span><span data-contrast=\"auto\">antes de ingresar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a la industria cinematogr\u00e1fica<\/span><span data-contrast=\"auto\"> presentaron en <\/span><span data-contrast=\"auto\">la Ciudad de M\u00e9xico y <\/span><span data-contrast=\"auto\">en <\/span><span data-contrast=\"auto\">provincia sus primeros t<\/span><span data-contrast=\"auto\">rabajos de corte independiente.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Una evidencia de que e<\/span><span data-contrast=\"auto\">stos cineastas n<\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">veles<\/span><span data-contrast=\"auto\"> estaban <\/span><span data-contrast=\"auto\">al <\/span><span data-contrast=\"auto\">margen de la industria del cine<\/span> <span data-contrast=\"auto\">nacional, <\/span><span data-contrast=\"auto\">era <\/span><span data-contrast=\"auto\">que filmaban en <\/span><span data-contrast=\"auto\">formato de <\/span><span data-contrast=\"auto\">s\u00faper<\/span><span data-contrast=\"auto\"> 8<\/span><span data-contrast=\"auto\"> mm<\/span><span data-contrast=\"auto\"> ante la imposibilidad de acceder a la cinta industri<\/span><span data-contrast=\"auto\">al comercial de 35 mm, <\/span><span data-contrast=\"auto\">el formato <\/span><span data-contrast=\"auto\">proyectado<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en las salas de cine hasta <\/span><span data-contrast=\"auto\">la llegada <\/span><span data-contrast=\"auto\">hace algunos a\u00f1os <\/span><span data-contrast=\"auto\">de <\/span><span data-contrast=\"auto\">la tecn<\/span><span data-contrast=\"auto\">olog\u00eda digital<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Invitado por <\/span><span data-contrast=\"auto\">el<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Cine Club de <\/span><span data-contrast=\"auto\">la U<\/span><span data-contrast=\"auto\">V <\/span><span data-contrast=\"auto\">(los coordinadores del evento fueron Rodolfo Baruch y <\/span><span data-contrast=\"auto\">Eliobeth<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Caudillo Cisneros)<\/span><span data-contrast=\"auto\">, lleg\u00f3 al Aula Clavijero Gabriel Retes <\/span><span data-contrast=\"auto\">a p<\/span><span data-contrast=\"auto\">resentar un ciclo de su <\/span><span data-contrast=\"auto\">obra f\u00edlmica <\/span><span data-contrast=\"auto\">hasta esos momentos cuajada <\/span><span data-contrast=\"auto\">en <\/span><span data-contrast=\"auto\">s\u00faper<\/span><span data-contrast=\"auto\"> 8 mm, proyect\u00e1ndose,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> entre otros, sus cortometrajes <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Sur<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (1969), <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">El paletero<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (1970) y <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Tribulaciones en el seno de una familia burguesa<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (1973). En una sala <\/span><span data-contrast=\"auto\">atiborrada, <\/span><span data-contrast=\"auto\">un Retes jovenc<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00edsimo de <\/span><span data-contrast=\"auto\">cabello largo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y aire desenfadado<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">disert\u00f3 con el p\u00fablico.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El entus<\/span><span data-contrast=\"auto\">iasmo <\/span><span data-contrast=\"auto\">en el Aula Clavijero<\/span><span data-contrast=\"auto\"> visibilizaba el inter\u00e9s<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de cierto p\u00fablico <\/span><span data-contrast=\"auto\">por otras<\/span><span data-contrast=\"auto\"> alternativas cinematogr\u00e1ficas <\/span><span data-contrast=\"auto\">en un pa\u00eds que hab\u00eda vivido pocos a\u00f1<\/span><span data-contrast=\"auto\">os antes el trauma de 1968, no <\/span><span data-contrast=\"auto\">repo<\/span><span data-contrast=\"auto\">ni\u00e9ndose a\u00fan de<\/span> <span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">E<\/span><span data-contrast=\"auto\">l <\/span><span data-contrast=\"auto\">H<\/span><span data-contrast=\"auto\">alconazo<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d sucedido al inicio del sexenio de Luis Echeverr\u00eda, descrito elocuentemente en <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Roma<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">1<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Eran los tiempos en <\/span><span data-contrast=\"auto\">que <\/span><span data-contrast=\"auto\">afloraron los <\/span><span data-contrast=\"auto\">festivales naci<\/span><span data-contrast=\"auto\">onales de <\/span><span data-contrast=\"auto\">cine en formato de <\/span><span data-contrast=\"auto\">s\u00faper<\/span><span data-contrast=\"auto\"> 8 mm <\/span><span data-contrast=\"auto\">avalados por L<\/span><span data-contrast=\"auto\">uis Bu\u00f1uel, que intentaron ser una v\u00e1lvula de escape ante la<\/span><span data-contrast=\"auto\"> dificultad de muchos j\u00f3venes para ingresar a la industria cinematogr\u00e1fica. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Recordemos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la U<\/span><span data-contrast=\"auto\">V <\/span><span data-contrast=\"auto\">organiz\u00f3 en aquell<\/span><span data-contrast=\"auto\">a \u00e9poca un festival <\/span><span data-contrast=\"auto\">nacional de <\/span><span data-contrast=\"auto\">cine er\u00f3tico en <\/span><span data-contrast=\"auto\">s\u00faper<\/span><span data-contrast=\"auto\"> 8 <\/span><span data-contrast=\"auto\">mm<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Uno de los cortos exhibidos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de Retes<\/span><span data-contrast=\"auto\"> fue <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">El paletero<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">. En el<\/span><span data-contrast=\"auto\"> c<\/span><span data-contrast=\"auto\">ontexto de una instituci\u00f3n creada para garantizar la seguridad del ciudadano, <\/span><span data-contrast=\"auto\">la polic\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">citadina <\/span><span data-contrast=\"auto\">asediaba al paletero por un agravio del que era inocente. El personaje principal fue interpretado por H\u00e9ctor Su\u00e1rez, acompa\u00f1ado actoralmente por <\/span><span data-contrast=\"auto\">July<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Furlong<\/span><span data-contrast=\"auto\">, Rolando de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Castro, Jes\u00fas <\/span><span data-contrast=\"auto\">Pindaro<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y Mario Castill\u00f3n Bracho.<\/span><span data-contrast=\"auto\"> La an\u00e9cdota de la ficci\u00f3n s<\/span><span data-contrast=\"auto\">urgi\u00f3 de una nota de peri\u00f3dico <\/span><span data-contrast=\"auto\">proporcionada por Lucila <\/span><span data-contrast=\"auto\">Balzaretti<\/span><span data-contrast=\"auto\">, la<\/span><span data-contrast=\"auto\"> madre<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del cineasta<\/span><span data-contrast=\"auto\">. <\/span><span data-contrast=\"auto\">En buena medida la circunstancia tr\u00e1gica d<\/span><span data-contrast=\"auto\">el<\/span><span data-contrast=\"auto\"> paletero nos recuerda el <\/span><span data-contrast=\"auto\">laberinto <\/span><span data-contrast=\"auto\">perverso <\/span><span data-contrast=\"auto\">de la justicia mexicana expuesto <\/span><span data-contrast=\"auto\">muchos a\u00f1os despu\u00e9s en <\/span><span data-contrast=\"auto\">el documental <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Presunto culpable<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">2<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La situaci\u00f3n presentada <\/span><span data-contrast=\"auto\">en <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">El paletero<\/span><\/i> <span data-contrast=\"auto\">vislumbr\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> desde entonces <\/span><span data-contrast=\"auto\">una de las constantes tem\u00e1ticas de Gabriel Retes: el mundo de la violencia<\/span><span data-contrast=\"auto\"> determinando <\/span><span data-contrast=\"auto\">situaciones lamentables. Previo a largometrajes como <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Chin <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">chin<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> el <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Teporocho<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (1976), <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Nuevo mundo<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (1977), <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Bandera rota <\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">(1979), <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">El bulto<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (1992), <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Bienvenido-<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">welcome<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (1994),<\/span> <i><span data-contrast=\"auto\">Un dulce <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">olor <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">a muerte<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (1999) e <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Identidad tomada<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (2019), <\/span><span data-contrast=\"auto\">Retes <\/span><span data-contrast=\"auto\">hizo sus <\/span><span data-contrast=\"auto\">pininos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> cinematogr<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e1ficos en formato de <\/span><span data-contrast=\"auto\">s\u00faper<\/span><span data-contrast=\"auto\"> 8 mm <\/span><span data-contrast=\"auto\">y de ello dio cuenta la U<\/span><span data-contrast=\"auto\">V en los setenta.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La madre del cineasta <\/span><span data-contrast=\"auto\">es <\/span><span data-contrast=\"auto\">considerada una pionera de la cr\u00edtica de cine en M\u00e9xico<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en los cuarenta<\/span><span data-contrast=\"auto\">3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y su padre fue el connotado director de teatro Ignacio Retes. <\/span><span data-contrast=\"auto\">A<\/span><span data-contrast=\"auto\">ctor y director de cine y teatro<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Gabriel Retes <\/span><span data-contrast=\"auto\">be<\/span><span data-contrast=\"auto\">bi\u00f3 de <\/span><span data-contrast=\"auto\">la cultura de <\/span><span data-contrast=\"auto\">ambos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y de un ambiente art\u00edstico donde conoci\u00f3 a figuras como Diego Rivera y David Alfaro Siqueiros. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Aunque<\/span><span data-contrast=\"auto\"> pretend\u00eda hacer <\/span><span data-contrast=\"auto\">obr<\/span><span data-contrast=\"auto\">as maestras, <\/span><span data-contrast=\"auto\">buena parte de su fil<\/span><span data-contrast=\"auto\">mograf\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">a son<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un <\/span><span data-contrast=\"auto\">referente de<\/span><span data-contrast=\"auto\">l cine <\/span><span data-contrast=\"auto\">mexicano <\/span><span data-contrast=\"auto\">de los \u00faltimos a\u00f1os, donde <\/span><span data-contrast=\"auto\">demostr\u00f3 talento<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y visi\u00f3n en el tratamiento de<\/span> <span data-contrast=\"auto\">ciertos temas<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El connotado cineasta, fallecido el pasado 20 de abril, fue uno de los invitados al Cine Club de la UV en 1975\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":83169,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50,11],"tags":[],"class_list":["post-83168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","category-cultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83168"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83168\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/83169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}