{"id":82180,"date":"2020-03-29T10:14:37","date_gmt":"2020-03-29T16:14:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=82180"},"modified":"2020-03-30T11:39:32","modified_gmt":"2020-03-30T17:39:32","slug":"covid-19-uno-de-los-grandes-retos-de-la-ciencia-mexicana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/ciencia\/covid-19-uno-de-los-grandes-retos-de-la-ciencia-mexicana\/","title":{"rendered":"Covid-19, uno de los grandes retos de la ciencia mexicana"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"3\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">El cient\u00edfico Jorge Manzo coment\u00f3 <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">qu<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">e, al<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> parecer, estamos esperando que l<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> vacuna<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> o<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">el<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> medicamento que cure la <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">enfermedad venga del extranjero<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_48075\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2018\/05\/250518-Couttolen-Conversatorio-Derecho-neorociencia-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-48075\" class=\"size-full wp-image-48075\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2018\/05\/250518-Couttolen-Conversatorio-Derecho-neorociencia-3.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2018\/05\/250518-Couttolen-Conversatorio-Derecho-neorociencia-3.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2018\/05\/250518-Couttolen-Conversatorio-Derecho-neorociencia-3-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-48075\" class=\"wp-caption-text\">Jorge Manzo Denes, director del <span data-contrast=\"auto\">Centro de Investigaciones Cerebrales<\/span> de la UV<\/p><\/div>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Karina de la Paz Reyes D\u00edaz<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">29\/03\/2020, Xalapa, Ver.-<\/span><\/i><\/b> <span data-contrast=\"auto\">Para el cient\u00edfico de la Universidad Veracruzana (UV), Jorge Manzo <\/span><span data-contrast=\"auto\">Denes<\/span><span data-contrast=\"auto\">, varios son los <\/span><span data-contrast=\"auto\">desaf\u00edos que se enfrentan con esta contingencia sanitaria causada por <\/span><span data-contrast=\"auto\">la pandemia<\/span><span data-contrast=\"auto\"> C<\/span><span data-contrast=\"auto\">ovid<\/span><span data-contrast=\"auto\">-19<\/span><span data-contrast=\"auto\">: econ\u00f3micos, sociales, <\/span><span data-contrast=\"auto\">gubernamentales, educativos, incluso de comunicaci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El <\/span><span data-contrast=\"auto\">titular<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/cice\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Centro de Investigaciones Cerebrales<\/a> (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">C<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">ice<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">) de la UV, <\/span><span data-contrast=\"auto\">refiri\u00f3 que las<\/span><span data-contrast=\"auto\"> pandemias son situaciones por las que la humanidad ha atravesado regularmente en su <\/span><span data-contrast=\"auto\">historia, lo cual se ha estudiado y discutido desde hace mucho tiempo.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">No obstante,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> uno de los aspectos que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> m\u00e1s<\/span><span data-contrast=\"auto\"> llama<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la atenci\u00f3n en este momento es la manera de distribuci\u00f3n de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> este<\/span><span data-contrast=\"auto\"> coronavirus<\/span><span data-contrast=\"auto\">:<\/span> <span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">El hecho de que sea una part\u00edcula que viaja en gotas de saliva esparcidas por el aire, y que adem\u00e1s sobrevive horas o d\u00edas sobre diferentes superficies que pueden ser tocadas por otra persona, nos muestra una estrategia efectiva de dispersi\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La mejor evidencia es que el<\/span><span data-contrast=\"auto\"> primer caso se detect\u00f3 en diciembre<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de 2019<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a la fecha<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> apenas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tres meses despu\u00e9s, <\/span><span data-contrast=\"auto\">se percibe su capacidad de esparcirse por todo el mundo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">De acuerdo con \u00e9l<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">eso<\/span><span data-contrast=\"auto\"> es de llamar mucho la atenci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> porque pone en riesgo mortal a un<\/span><span data-contrast=\"auto\"> n\u00famero muy elevado de personas<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En consecuencia, m\u00e1s all\u00e1 de la salud hay una serie de retos a <\/span><span data-contrast=\"auto\">enfrentar en esta<\/span><span data-contrast=\"auto\"> contingencia, aclar\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Por ejemplo, una<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de las estrategias a<\/span><span data-contrast=\"auto\">sumidas<\/span> <span data-contrast=\"auto\">a nivel <\/span><span data-contrast=\"auto\">mundial<\/span> <span data-contrast=\"auto\">es el distanciamiento social, que en la pr\u00e1ctica es b\u00e1sicamente encerrarse en casa<\/span><span data-contrast=\"auto\">, lo cual no resulta tan sencillo como se escucha.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Una estrategia de \u00e9xito que se presenta de manera homog\u00e9nea, en una sociedad que es totalmente heterog\u00e9nea. Esto es, habr\u00e1 un sector de la poblaci\u00f3n que pueda practicar el aislamiento social sin <\/span><span data-contrast=\"auto\">problema, pero otro sector no podr\u00e1 hacerlo ya que su econom\u00eda se basa en el trabajo diario.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ah\u00ed se percibe un <\/span><span data-contrast=\"auto\">desaf\u00edo para el gobierno,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que consiste en<\/span><span data-contrast=\"auto\"> c\u00f3mo generar programas que permitan a la poblaci\u00f3n adaptar un aislamiento social sin p<\/span><span data-contrast=\"auto\">erjuicio en su calidad de vida.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para Jorge Manzo<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> lo que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tiene gobierno y sociedad tienen que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> proponer<\/span><span data-contrast=\"auto\">se<\/span> <span data-contrast=\"auto\">son<\/span><span data-contrast=\"auto\"> estrategias para el beneficio de los diferentes sectores sociales en este periodo de contingencia<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por si fuera poco,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a\u00f1adi\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">, la<\/span><span data-contrast=\"auto\"> comunidad cient\u00edfica tiene un gran reto<\/span><span data-contrast=\"auto\">: <\/span><span data-contrast=\"auto\">crear proyectos que ayuden a enfrentar estas emergencias<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> pues si<\/span><span data-contrast=\"auto\"> bien lo que la sociedad espera es un medicamento o vacuna que ayuden a hacerle frente a la pandemia<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> es otro el panorama.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cLo <\/span><span data-contrast=\"auto\">que vemos es que estamos esperando que venga <\/span><span data-contrast=\"auto\">del extranjero, porque no se v<\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que nuestro pa\u00eds est\u00e9 haciendo esfuerzos por conjuntar a un grupo de cient\u00edficos que tambi\u00e9n se ponga a trabajar en el tema, o al menos no que yo sepa<\/span><span data-contrast=\"auto\">. \u00c9<\/span><span data-contrast=\"auto\">ste es uno de los grandes retos en el futuro<\/span><span data-contrast=\"auto\">: <\/span><span data-contrast=\"auto\">qu\u00e9 es lo que la ciencia mexicana va a <\/span><span data-contrast=\"auto\">hac<\/span><span data-contrast=\"auto\">er de ahora en adelante.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">La comunicaci\u00f3n y<\/span><\/b><b> <\/b><b><span data-contrast=\"auto\">la ciencia<\/span><\/b><b><span data-contrast=\"auto\"><br \/>\n<\/span><\/b><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Siendo la comunicaci\u00f3n de la ciencia un<\/span><span data-contrast=\"auto\">a de sus ocupaciones, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Manzo <\/span><span data-contrast=\"auto\">Denes<\/span> <span data-contrast=\"auto\">habl\u00f3 de los <\/span><span data-contrast=\"auto\"> cient\u00edficos que h<\/span><span data-contrast=\"auto\">an<\/span><span data-contrast=\"auto\"> hecho alg\u00fan esfuerzo en comunicar lo poco o mucho que sabe<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de acuerdo con <\/span><span data-contrast=\"auto\">su<\/span><span data-contrast=\"auto\"> especialidad<\/span>: <span data-contrast=\"auto\">\u201cLa<\/span><span data-contrast=\"auto\"> divulgaci\u00f3n cient\u00edfica ha sido un rubro ignorado en el contexto de la ciencia nacional<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">incluyendo las evaluaciones en el <\/span><span data-contrast=\"auto\">Consejo Nacional de Ciencia y Tecnolog\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">o el Sistema Nacional de Investigadores<\/span><span data-contrast=\"auto\">, lo que yo veo es que el rubro de la comunicaci\u00f3n de la ciencia en nuestro pa\u00eds a\u00fan es incipiente<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Eso explica por<\/span> <span data-contrast=\"auto\">qu\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la divulgaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> es tomada con muchas reservas por la poblaci\u00f3n, aunado al hecho de que el mismo gobierno es <\/span><span data-contrast=\"auto\">el que <\/span><span data-contrast=\"auto\">abre sus canales oficiales<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y obliga a basarse en ello<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">; <\/span><span data-contrast=\"auto\">incluso<\/span><span data-contrast=\"auto\"> las propias universidades<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para muestra<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> cit\u00f3 a la propia instituci\u00f3n, <\/span><span data-contrast=\"auto\">cuyo sitio<\/span><span data-contrast=\"auto\"> virtual<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de plan de contingencia posee <\/span><span data-contrast=\"auto\">diferentes <\/span><span data-contrast=\"auto\">art\u00edculos, videos e infograf\u00edas al <\/span><span data-contrast=\"auto\">respecto, pero se distribuye s\u00f3lo de manera interna a la comunidad universitaria.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Yo espero que esto sea una gran lecci\u00f3n para darnos cuenta de que la comunicaci\u00f3n de la ciencia es una actividad que debe impulsarse de manera decidida<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">S<\/span><span data-contrast=\"auto\">obre la poblaci\u00f3n que se resiste a aceptar la contingencia<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> se\u00f1al\u00f3 que <\/span><span data-contrast=\"auto\">habr\u00e1 quienes exageren en los cuidados y los que minimicen el problema,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">y <\/span><span data-contrast=\"auto\">para todas esas personas es necesario dise\u00f1ar estrategias de <\/span><span data-contrast=\"auto\">comunicaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Tambi\u00e9n habl\u00f3 sobre la creencia de que el clima caluroso aminorar\u00e1 el contagio de Covid-19: \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Podemos suponer que el calor va a ayudar un poco, pero de eso no estamos seguros. Si vemos las cifras oficiales que se dan en el d\u00eda a d\u00eda por el gobierno nacional, los n\u00fameros de casos en nuestro pa\u00eds siguen <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la<\/span><span data-contrast=\"auto\"> alza<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> con una curva similar a la que ya tuvieron otros pa\u00edses que ahora est\u00e1n en ambientes m\u00e1s templados.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">A\u00fan no sabemos si el calor va a hacer alguna diferencia, por lo que yo recomiendo seguir las indicaciones de seguridad antes de apostarle al clima.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Asimismo, dijo que <\/span><span data-contrast=\"auto\">la pandemia del <\/span><span data-contrast=\"auto\">Covid<\/span><span data-contrast=\"auto\">-19<\/span><span data-contrast=\"auto\"> no ser\u00e1 la \u00faltima que se presente y, en ese seintido, recalc\u00f3 el papel de las universidades <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">La investigaci\u00f3n cient\u00edfica en biomedicina es una tarea que de ahora en adelante debe ser tomada en cuenta muy seriamente y apoyada con recursos de manera decidida<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por \u00faltimo, se refir\u00f3 a la propuesta de crear un <\/span><span data-contrast=\"auto\">instituto de investigaciones en virolog\u00eda y otras <\/span><span data-contrast=\"auto\">especialidades, <\/span><span data-contrast=\"auto\">plantea<\/span><span data-contrast=\"auto\">da<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a la U<\/span><span data-contrast=\"auto\">V cuando se present\u00f3<\/span> <span data-contrast=\"auto\">el problema del virus A<\/span><span data-contrast=\"auto\">&#8211;<\/span><span data-contrast=\"auto\">H1N1<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (2009-2010)<\/span><span data-contrast=\"auto\">, proyecto <\/span><span data-contrast=\"auto\">que si bien fue escuchado <\/span><span data-contrast=\"auto\">no ha podido llevarse a cabo.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Para Jorge Manzo, titular del Centro de Investigaciones Cerebrales de la UV, gobierno y sociedad tienen que proponerse estrategias para el beneficio de los diferentes sectores sociales en este periodo de contingencia<\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":48075,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-82180","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciencia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=82180"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82180\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=82180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=82180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=82180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}