{"id":79440,"date":"2020-01-23T08:16:58","date_gmt":"2020-01-23T14:16:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=79440"},"modified":"2020-01-23T11:29:34","modified_gmt":"2020-01-23T17:29:34","slug":"en-mexico-las-parteras-mueren-sin-heredar-su-conocimiento-aura-gallegos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/general\/en-mexico-las-parteras-mueren-sin-heredar-su-conocimiento-aura-gallegos\/","title":{"rendered":"En M\u00e9xico las parteras mueren sin heredar su conocimiento: Aura Gallegos"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Es un <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">epistemicidio<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">, lame<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">nt<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00f3 la egresada de la <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Maestr\u00eda en Educaci\u00f3n para la Interculturalidad y la <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Sustentabilidad<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\"><br \/>\n<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_79351\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/01\/200120-Aura-Renata.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-79351\" class=\"size-full wp-image-79351\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/01\/200120-Aura-Renata.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"482\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/01\/200120-Aura-Renata.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/01\/200120-Aura-Renata-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-79351\" class=\"wp-caption-text\">Aura Renata Gallegos propone <span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">strategias para la continuidad de la parter\u00eda en Oaxaca y M\u00e9xico<\/span><\/p><\/div>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Karina de la Paz Reyes D\u00edaz<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">2<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">3<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/01\/2020, Xalapa, Ver.- <\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">Aura Renata Gallegos Vargas<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">egresada<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de la Maestr\u00eda en Educaci\u00f3n para la Interculturalidad y la Sustentabilidad<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (MEIS)<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/iie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Instituto de Investigaciones en Educaci\u00f3n<\/a> (IIE) de la Universidad Veracruzana (UV)<\/span><span data-contrast=\"auto\">, desarroll\u00f3 una investigaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">en <\/span><span data-contrast=\"auto\">el Centro de Iniciaci\u00f3n a la Parter\u00eda en la Tradici\u00f3n de Nueve Lunas<\/span><span data-contrast=\"auto\">, ubicado en Oaxaca.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">S<\/span><span data-contrast=\"auto\">u proyecto de profesionalizaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cFormar parteras desde la tradici\u00f3n: <\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">strategias para la continuidad de la parter\u00eda en Oaxaca y M\u00e9xico. Experiencias del Centro de Iniciaci\u00f3n a la Parter\u00eda en la Tradici\u00f3n de Nueve Lunas\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">fue dirigido por <\/span><span data-contrast=\"auto\">Juliana <\/span><span data-contrast=\"auto\">Mer\u00e7on<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y<\/span> <span data-contrast=\"auto\">coordinado<\/span><span data-contrast=\"auto\"> por<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Ver\u00f3nica Moreno Uribe<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Aura <\/span><span data-contrast=\"auto\">Gallegos <\/span><span data-contrast=\"auto\">es egresada de la Licenciatura en Historia de la Universidad Aut\u00f3noma <\/span><span data-contrast=\"auto\">Metropolitana<\/span><span data-contrast=\"auto\">, Unidad <\/span><span data-contrast=\"auto\">Iztapalapa<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span> <span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">in embargo, se <\/span><span data-contrast=\"auto\">distanci\u00f3 de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la academia<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> luego de un par de trabajos realizados con pueblos ind\u00edgenas y barrios originarios en la Ci<\/span><span data-contrast=\"auto\">udad de M\u00e9xico.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span class=\"TextRun SCXW126886095 BCX2\" lang=\"ES-MX\" xml:lang=\"ES-MX\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW126886095 BCX2\">Tambi\u00e9n<\/span><\/span><span data-contrast=\"auto\"> f<\/span><span data-contrast=\"auto\">orm\u00f3 parte de la tercera generaci\u00f3n del Centro de Iniciaci\u00f3n a la Parter\u00eda en la Tradici\u00f3n de Nueve Lunas.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Siendo aprendiz de partera ingres\u00f3 a la MEIS, posgrado que<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en sus palabras<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> diversifica la legitimidad de los saberes.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En su investigaci\u00f3n sustenta estad\u00edsticamente que las pol\u00edticas p\u00fablicas hacia las parteras<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">iniciadas en 1970, <\/span><span data-contrast=\"auto\">les quitaron legitimidad. Incluso, lejos de beneficiarlas, devinieron en el desuso de <\/span><span data-contrast=\"auto\">sus<\/span> <span data-contrast=\"auto\">pr\u00e1cticas<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ejemplo de ello es que e<\/span><span data-contrast=\"auto\">n 1985<\/span> <span data-contrast=\"auto\">las parteras atend\u00edan 30 nacimientos de cada 100 en el pa\u00eds<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span> <span data-contrast=\"auto\">para 2018<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tres de cada 100, seg\u00fan cifras del Instituto Nacional de Estad\u00edstica y Geograf\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">L<\/span><span data-contrast=\"auto\">a ca\u00edda m\u00e1s rotunda <\/span><span data-contrast=\"auto\">fue<\/span><span data-contrast=\"auto\"> entre 2000 y 2005, cuando se registraron 200 mil partos menos<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d, asever\u00f3.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Entre otras cosas, se generaron mecanismos de coacci\u00f3n para que las mujeres parieran en los hospitales<\/span><span data-contrast=\"auto\">, \u201ce<\/span><span data-contrast=\"auto\">ntonces, hoy no tenemos aprendices. Las parteras son grandes, viejas y est\u00e1n muriendo sin ense\u00f1ar un saber que se cre\u00f3 en generaciones, en cientos de a\u00f1os.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201dEstamos en un momento en que cada d\u00eda mueren saberes centenarios, porque no hay qui\u00e9n los aprenda, porque las aprendices acompa\u00f1amos y asistimos a una partera que ejerce la profesi\u00f3n y si \u00e9sta no ejerce, no hay posibilidad de aprender. \u00a1Es un epistemicidio!\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Nueve Lunas<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El <\/span><span data-contrast=\"auto\">Centro de Iniciaci\u00f3n a la Parter\u00eda en la Tradici\u00f3n de Nueve Lunas,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">ubicado en <\/span><span data-contrast=\"auto\">la capital de Oaxaca, fue fundado en 2004 por Mar\u00eda Cristina Galante Di Pace y Araceli Gil Archundia, y <\/span><span data-contrast=\"auto\">se dio a la tarea de identificar las comunidades donde las mujeres todav\u00eda par\u00edan asistidas por parteras.<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En <\/span><span data-contrast=\"auto\">la investigaci\u00f3n, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Aura Gallegos real<\/span><span data-contrast=\"auto\">iz\u00f3 un recorrido hist\u00f3rico del c<\/span><span data-contrast=\"auto\">entro y c\u00f3mo sus planteamientos iniciales ca<\/span><span data-contrast=\"auto\">mbiaron de acuerdo al panorama.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">P<\/span><span data-contrast=\"auto\">or ejemplo, se pretend\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">que la formaci\u00f3n como partera fuera <\/span><span data-contrast=\"auto\">reconocida<\/span><span data-contrast=\"auto\"> por la Secretar\u00eda de Educaci\u00f3n P\u00fablica, pero <\/span><span data-contrast=\"auto\">las abuelas no podr\u00edan ser las maestras al carecer de grado acad\u00e9mico.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cLo que <\/span><span data-contrast=\"auto\">hago es contextualizar el medio hos<\/span><span data-contrast=\"auto\">til en el que trabaja el C<\/span><span data-contrast=\"auto\">entro de Iniciaci\u00f3n, c\u00f3mo busca caminos para que <\/span><span data-contrast=\"auto\">las mujeres j\u00f3venes aprendan de las abuelas parteras<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> las m\u00faltiples dificultades que estamos teniendo y nuestros retos.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Finalmente, la entrevistada plante\u00f3:\u00a0 \u00ab\u00bfC\u00f3mo vamos a retribuir para que los partos vuelvan a las comunidades? \u00c9sa es una de nuestras tareas y se nos atraviesa la historia de clases sociales y de <\/span><span data-contrast=\"auto\">colonialidad<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del po<\/span><span data-contrast=\"auto\">der;<\/span><span data-contrast=\"auto\"> para entender esto ha sido muy enriquecedora la MEIS\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La egresada de la Maestr\u00eda en Educaci\u00f3n para la Interculturalidad y la Sustentabilidad desarroll\u00f3 una investigaci\u00f3n en el Centro de Iniciaci\u00f3n a la Parter\u00eda en la Tradici\u00f3n de Nueve Lunas, ubicado en Oaxaca<\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":79351,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-79440","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-general"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79440"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79440\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/79351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=79440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=79440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}