{"id":73869,"date":"2019-09-29T08:00:46","date_gmt":"2019-09-29T13:00:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=73869"},"modified":"2019-09-30T13:49:18","modified_gmt":"2019-09-30T18:49:18","slug":"pitaya-fruto-no-valorado-victoria-sosa-ortega","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/ciencia\/pitaya-fruto-no-valorado-victoria-sosa-ortega\/","title":{"rendered":"Pitaya, fruto no valorado: Victoria Sosa Ortega"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">A pesar de poseer grandes beneficios para la salud por sus propiedades antioxidantes<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">, dijo la investigadora del Inecol<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">S\u00f3<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">lo se cultiva en <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">estados como Yucat\u00e1n, Puebla, Oaxaca y Veracruz<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">, dijo <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Victoria Sosa Ortega<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_73870\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/09\/250919-PITAYAS.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-73870\" class=\"wp-image-73870 size-full\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/09\/250919-PITAYAS.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/09\/250919-PITAYAS.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/09\/250919-PITAYAS-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-73870\" class=\"wp-caption-text\">Victoria Sosa Ortega, investigadora del <em>Inecol <\/em><\/p><\/div>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Claudia Peralta V\u00e1zquez<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">2<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">9<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">09<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">20<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">19, Xalapa, Ver.-<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\"> El cultivo y producci\u00f3n de la<\/span> <span data-contrast=\"auto\">p<\/span><span data-contrast=\"auto\">itaya<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en M\u00e9xico no es tan extenso ni valorado como se quisiera, a pesar de ser un fruto con grandes <\/span><span data-contrast=\"auto\">b<\/span><span data-contrast=\"auto\">eneficios para la salud dadas sus <\/span><span data-contrast=\"auto\">propie<\/span><span data-contrast=\"auto\">dades antioxidantes y minerales. En estados como Yucat\u00e1n, esta actividad corre el riesgo de desaparecer si no se implementa alg\u00fan programa gubernamental<\/span><span data-contrast=\"auto\"> activo y de otras asociaciones<\/span><span data-contrast=\"auto\"> para pr<\/span><span data-contrast=\"auto\">omover la conservaci\u00f3n de huertos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cEs un <\/span><span data-contrast=\"auto\">agroecosistema<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en peligro de extinci\u00f3n\u201d, declar\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">Victoria Sosa Ortega, investig<\/span><span data-contrast=\"auto\">adora del Instituto de Ecolog\u00eda, <\/span><span data-contrast=\"auto\">A.C. (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Inecol<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">), al impartir la ponencia<\/span><span data-contrast=\"auto\"> \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Nuevas propuestas para el aprovechamiento de frutos alternativos en <\/span><span data-contrast=\"auto\">M\u00e9xico: el caso de las <\/span><span data-contrast=\"auto\">pitayas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Hylocereu<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">spp<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">. <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Cactaceae<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">)<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Esta pl\u00e1tica<\/span><span data-contrast=\"auto\"> se desarroll\u00f3 como parte<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de<\/span><span data-contrast=\"auto\">l<\/span><span data-contrast=\"auto\"> 13 Simposio Interno de Investigaci\u00f3n y Docencia,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> organizado por el<\/span> <span data-contrast=\"auto\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/inbioteca\/\">Instituto de Biotecnolog\u00eda y Ecolog\u00eda Aplicada<\/a> (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Inbioteca<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">), que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tuvo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> lugar del<\/span><span data-contrast=\"auto\"> 23 al 25 de septiembre<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en la sala de videoconferencias de la Unidad de Servicios Bibliot<\/span><span data-contrast=\"auto\">ecarios y de Informaci\u00f3n (USBI).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En su exposici\u00f3n, la especialista en biolog\u00eda evolutiva <\/span><span data-contrast=\"auto\">e integrante <\/span><span data-contrast=\"auto\">del Sistema Nacional de Investigadores (SNI), dijo que M\u00e9xico es un pa\u00eds con gran diversidad de especies frutales, pero s\u00f3lo algunas se conocen y por tanto se consumen.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Tan s\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo, la Organizaci\u00f3n de las Naciones Unidas para la Alim<\/span><span data-contrast=\"auto\">entaci\u00f3n y la Agricultura (FAO)<\/span><span data-contrast=\"auto\"> considera que hay mil 500 especies de frutos comestibles en el mundo y se consumen menos del 10 por ciento<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En el estado de Veracruz <\/span><span data-contrast=\"auto\">se han encontrado alrededor de <\/span><span data-contrast=\"auto\">100<\/span><span data-contrast=\"auto\"> especies de frutos que no se consumen a una gran escala.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Por esta raz\u00f3n, se ha hecho \u00e9nfasis en que el grupo de plantas que podr\u00edan ser <\/span><span data-contrast=\"auto\">ben\u00e9ficas para la salud es el de las cact\u00e1ceas, dentro del cual se encuentran las <\/span><span data-contrast=\"auto\">pitayas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> o fruta del drag\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">D<\/span><span data-contrast=\"auto\">ichas plantas son capaces de soportar todos los efectos del cambio clim\u00e1tico, crecen<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en zonas \u00e1ridas y semi<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e1ridas y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> poseen<\/span><span data-contrast=\"auto\"> \u00f3rganos suculentos<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A nivel mundial, <\/span><span data-contrast=\"auto\">se cultivan en pa\u00edses como<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Nicaragua, Guatemala<\/span><span data-contrast=\"auto\">, Israel, Vietnam, M\u00e9xico, Taiw\u00e1n, Cambo<\/span><span data-contrast=\"auto\">ya<\/span><span data-contrast=\"auto\">, Colombia y Ecuador.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">En nuestro pa\u00eds, por ejemplo, predomina la del g\u00e9nero <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Hylocereu<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">undatus<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> se distri<\/span><span data-contrast=\"auto\">buye hasta el norte de Colombia, aunque<\/span><span data-contrast=\"auto\"> cabe resaltar que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en el territorio mexicano este<\/span><span data-contrast=\"auto\"> cultivo no es tan extenso<\/span><span data-contrast=\"auto\"> ni valorado, reiter\u00f3.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La investigadora resalt\u00f3 que su<\/span><span data-contrast=\"auto\"> fruto es de apariencia vistosa, p<\/span><span data-contrast=\"auto\">ulpa y piel coloridos,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> su c\u00e1scara <\/span><span data-contrast=\"auto\">tiene<\/span><span data-contrast=\"auto\"> compuestos utilizados como colorantes en alimentos, medicinas y cosm\u00e9ticos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Las <\/span><span data-contrast=\"auto\">pitayas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> crecen sobre \u00e1rboles de diversos bosques, en zonas naturales o huertos familiares, y su cultivo favorece el aprovechamiento y la conservaci\u00f3n de los bosques preservando la biodiversidad.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En la pen\u00ednsula de Yucat\u00e1n se cultivan en los huertos familiares y se producen m\u00e1s de 500 toneladas anualmente, con un precio de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> 30 a 50 pesos por kilogramo<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Sin embargo, \u00e9stos corren el riesgo de desaparecer, pues m<\/span><span data-contrast=\"auto\">uchos se encuentran descuidados y abandonados.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Tambi\u00e9n estas plantaciones<\/span><span data-contrast=\"auto\"> se encuentran<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en zonas natural<\/span><span data-contrast=\"auto\">es y sobre \u00e1rboles nativos de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Tehuac\u00e1n, Puebla<\/span><span data-contrast=\"auto\">, el<\/span> <span data-contrast=\"auto\">norte de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Veracruz,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Oaxaca<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><span data-contrast=\"auto\">en bosques tropicales.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Co<\/span><span data-contrast=\"auto\">n base <\/span><span data-contrast=\"auto\">en <\/span><span data-contrast=\"auto\">un proyecto de investigaci\u00f3n que realizan en coordinaci\u00f3n con otras universidades, Victoria Sosa detall\u00f3 que se busca determinar la composici\u00f3n qu\u00edmica de los frutos, pues var\u00eda en las distintas especies.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A<\/span><span data-contrast=\"auto\">dem\u00e1s, se pretende hallar \u00e1reas favorables para cultivarlas, linajes, genes de estr\u00e9s h\u00eddrico, preferencias ecol\u00f3gicas, as\u00ed como <\/span><span data-contrast=\"auto\">colectar informaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">etnobot\u00e1nic<\/span><span data-contrast=\"auto\">a para proponer su conservaci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El grupo de plantas que podr\u00edan ser ben\u00e9ficas para la salud es el de las cact\u00e1ceas, dentro del cual se encuentran las pitayas o fruta del drag\u00f3n<\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":73870,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-73869","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciencia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73869","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73869"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73869\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73870"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}