{"id":70838,"date":"2019-07-08T09:00:58","date_gmt":"2019-07-08T14:00:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=70838"},"modified":"2019-07-08T09:17:06","modified_gmt":"2019-07-08T14:17:06","slug":"alumna-uv-investiga-manejo-forestal-asociado-a-la-dendroenergia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/general\/alumna-uv-investiga-manejo-forestal-asociado-a-la-dendroenergia\/","title":{"rendered":"Alumna UV investiga manejo forestal asociado a la dendroenerg\u00eda"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">El estudio lo desarroll<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">a en la <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">ierra de <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Zongolica<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">regi\u00f3n que m\u00e1s<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> carb\u00f3n produce a nivel estatal<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_70756\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/07\/040719-KARINA-Sierra-de-Zongolica.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-70756\" class=\"size-full wp-image-70756\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/07\/040719-KARINA-Sierra-de-Zongolica.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/07\/040719-KARINA-Sierra-de-Zongolica.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/07\/040719-KARINA-Sierra-de-Zongolica-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-70756\" class=\"wp-caption-text\">Mar\u00eda del Carmen P\u00e9rez R\u00edos, estudiante de posgrado en el <em>Citro<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Karina de la Paz Reyes D\u00edaz<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">08\/07\/19, Xalapa, Ver.- <\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">Mar\u00eda del Carmen P\u00e9rez R\u00edos, estudiante de posgrado en el Centro de Investigaciones Tropicales (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Citro<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">) de la Universidad Veracruzana (UV), desarrolla una investigaci\u00f3n en los municipios de Tequila y Atlahuilco, con el objetivo de analizar la generaci\u00f3n de le\u00f1a y carb\u00f3n, y c\u00f3mo influye en <\/span><span data-contrast=\"auto\">el<\/span><span data-contrast=\"auto\"> paisaje agroforestal de esa regi\u00f3n de la sierra de Zongolica.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El t\u00edtulo de su investigaci\u00f3n es \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Diversidad de especies forestales y caracterizaci\u00f3n de las pr\u00e1cticas de manejo asociados a la <\/span><span data-contrast=\"auto\">dendroenerg\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en dos municipios de la sierra de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Zongolica<\/span><span data-contrast=\"auto\">, Veracruz<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d, de la cual habl\u00f3 en el <\/span><span data-contrast=\"auto\">Seminario de Presentaci\u00f3n de Avances de Tesis de los alumnos de la Maestr\u00eda y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Doctorado en Ecolog\u00eda Tropical, que se desarroll\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">el 4 de julio<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El comit\u00e9 tutorial de esta investigaci\u00f3n est\u00e1<\/span><span data-contrast=\"auto\"> conformado por: <\/span><span data-contrast=\"auto\">Citlalli L\u00f3pez <\/span><span data-contrast=\"auto\">Binnq\u00fcist<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Patricia <\/span><span data-contrast=\"auto\">Gerez<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Fern\u00e1ndez, Sergio Avenda\u00f1o Reyes y Edward Alan<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Ellis<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La <\/span><span data-contrast=\"auto\">dendroenerg\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> es aquella que se obtiene <\/span><span data-contrast=\"auto\">de biocombustibles s\u00f3lidos, l\u00edquidos y gaseosos primarios y secundarios<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> derivados<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de los bosques, \u00e1rboles y <\/span><span data-contrast=\"auto\">vegetaci\u00f3n de terrenos forestales<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A manera de introducir en el tema, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Mar\u00eda del Carmen<\/span> <span data-contrast=\"auto\">P\u00e9rez explic\u00f3 que uno de los principales usos de los bosques en M\u00e9xico ha sido el aprovechamiento de le\u00f1a y carb\u00f3n vegetal; por otro lado, la extracci\u00f3n de madera para producir <\/span><span data-contrast=\"auto\">carb\u00f3n es considera<\/span><span data-contrast=\"auto\">da<\/span><span data-contrast=\"auto\"> como una causa de degradaci\u00f3n forestal.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A\u00f1adi\u00f3 que m\u00e1s del 60 por ciento de los bosques se ubican en propiedad de ejidos y comunidades ind\u00edgenas<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y que el manejo forestal tradicional en los <\/span><span data-contrast=\"auto\">bosques <\/span><span data-contrast=\"auto\">de pino y encino integra un mosaico de usos y pr\u00e1cticas que desarrollan las difere<\/span><span data-contrast=\"auto\">ntes culturas ah\u00ed establecidas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Los encinos (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Quercus<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">spp<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">.) ocupan el segundo lugar de aprovechamiento a nivel nacional, cuyo destino principal es para <\/span><span data-contrast=\"auto\">combustible, por ello son considerados de g<\/span><span data-contrast=\"auto\">ran valor econ\u00f3mico y cultural.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En ese tenor, precis\u00f3 que la producci\u00f3n de carb\u00f3n vegetal se mantiene principalmente en cuatro municipios de la <\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">ierra de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Zongolica<\/span><span data-contrast=\"auto\">: Tequila, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Atlahuilco<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Xoxocotla<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><span data-contrast=\"auto\">Tlaquilpa<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Mientras las especies del g\u00e9nero <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Quercus<\/span><\/i> <span data-contrast=\"auto\">se manejan por regeneraci\u00f3n natural (rebrotes).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Adem\u00e1s, la <\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">ierra de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Zongolica<\/span><span data-contrast=\"auto\"> produce <\/span><span data-contrast=\"auto\">cinco mil 225 metros cuadrados de carb\u00f3n, cifra que la coloca como la regi\u00f3n de mayor producci\u00f3n a nivel estatal, de acuerdo con informaci\u00f3n de 2016 de la <\/span><span data-contrast=\"auto\">Secretar\u00eda de Medio Ambiente y Recursos Naturales<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Semarnat<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Lo <\/span><span data-contrast=\"auto\">anterior<\/span><span data-contrast=\"auto\"> se traduce, por un lado<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en ingresos econ\u00f3micos y generaci\u00f3n de empleo; pero por otro, \u201cla regi\u00f3n de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Zongolica<\/span><span data-contrast=\"auto\"> es considerada<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un foc<\/span><span data-contrast=\"auto\">o rojo para la con<\/span><span data-contrast=\"auto\">servaci\u00f3n de la biodiversidad\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">S<\/span><span data-contrast=\"auto\">u objetivo <\/span><span data-contrast=\"auto\">general es saber<\/span> <span data-contrast=\"auto\">d<\/span><span data-contrast=\"auto\">e qu\u00e9 manera el manejo forestal tradicional para <\/span><span data-contrast=\"auto\">dendroenerg\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> influye en el paisaje agroforestal y en la composici\u00f3n de especies arb\u00f3reas de Tequila y <\/span><span data-contrast=\"auto\">Atlahuilco<\/span> <span data-contrast=\"auto\">(municipios donde hist\u00f3ricamente se produce carb\u00f3n)<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Asimismo, tiene tres objetivos <\/span><span data-contrast=\"auto\">espec\u00edficos<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">E<\/span><span data-contrast=\"auto\">l primero<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> es documentar los usos y preferencias locales de las especies para la <\/span><span data-contrast=\"auto\">dendroenerg\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a trav\u00e9s de acciones como entrevistas semiestructuradas, recorridos en las parcelas de productores y colectas bot\u00e1nicas de ejemplares que son utilizados para le\u00f1a y carb\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El segundo, documentar las pr\u00e1cticas de manejo local de<\/span> <span data-contrast=\"auto\">las especies con uso <\/span><span data-contrast=\"auto\">dendroenerg\u00e9tico<\/span><span data-contrast=\"auto\">, tambi\u00e9n con entrevistas semiestructuradas y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> recorr<\/span><span data-contrast=\"auto\">idos en parcelas de productores; e<\/span><span data-contrast=\"auto\">l tercero<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> es describir la estructura y composici\u00f3n de paisajes agroforestale<\/span><span data-contrast=\"auto\">s con manejo para <\/span><span data-contrast=\"auto\">dendroenerg\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">, a trav\u00e9s de un muestreo de l<\/span><span data-contrast=\"auto\">a vegetaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">y <\/span><span data-contrast=\"auto\">an\u00e1lisis de datos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Como parte de los resultados preliminares expuso: <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cHasta<\/span><span data-contrast=\"auto\"> el momento <\/span><span data-contrast=\"auto\">he<\/span> <span data-contrast=\"auto\">re<\/span><span data-contrast=\"auto\">alizado seis entrevistas semiestructuradas, he visitado cinco localidades perteneciente<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a los dos municipios. Aqu\u00ed presento la caracterizaci\u00f3n de los productores \u2013la edad var\u00eda de 29 hasta 67 a\u00f1os.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cSe identificaron ocho especies arb\u00f3reas utilizadas para le\u00f1a y carb\u00f3n. De igual manera<\/span><span data-contrast=\"auto\">, se documentaron otros usos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> como el medicinal, comestible y forraje<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Entre las especies arb\u00f3reas utilizadas para la <\/span><span data-contrast=\"auto\">dendroenerg\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">, concretamente para el carb\u00f3n, est\u00e1 <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Carpinus<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">caroliniana<\/span><\/i> <span data-contrast=\"auto\">(<\/span><span data-contrast=\"auto\">Akowitl<\/span><span data-contrast=\"auto\">, es <\/span><span data-contrast=\"auto\">un nombre en n\u00e1huatl), <\/span><span data-contrast=\"auto\">que est\u00e1 en la<\/span><span data-contrast=\"auto\"> categor\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">de <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cAmenazada\u201d <\/span><span data-contrast=\"auto\">seg\u00fan <\/span><span data-contrast=\"auto\">la Norma Oficial Mexicana 059<\/span><span data-contrast=\"auto\">-Semarnat-2010.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cLos productores mencionan que prefieren las especies del g\u00e9nero <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Q<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">uercus<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">especialmente <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Q<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">uercus<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">calophylla<\/span><\/i> <span data-contrast=\"auto\">(encino blanco) <\/span><span data-contrast=\"auto\">y <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Q<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">uercus<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> laurina<\/span><\/i> <span data-contrast=\"auto\">(encino delgado)<\/span><span data-contrast=\"auto\">, para la elaboraci\u00f3n de carb\u00f3n vegetal. Las especies preferidas para le\u00f1a son <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Alnus<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">acuminata<\/span><\/i> <span data-contrast=\"auto\">(<\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">l<\/span><span data-contrast=\"auto\">ite<\/span><span data-contrast=\"auto\">).\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En ese sentido, <\/span><span data-contrast=\"auto\">la estudiante de posgrado <\/span><span data-contrast=\"auto\">tambi\u00e9n <\/span><span data-contrast=\"auto\">present\u00f3 los resultados preliminares<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del segundo y tercer objetivo.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La dendroenerg\u00eda se obtiene de biocombustibles s\u00f3lidos, l\u00edquidos y gaseosos primarios y secundarios, derivados de los bosques, \u00e1rboles y vegetaci\u00f3n de terrenos forestales<\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":70756,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-70838","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-general"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70838"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70838\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}