{"id":64926,"date":"2019-03-27T09:00:56","date_gmt":"2019-03-27T15:00:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=64926"},"modified":"2019-03-27T10:13:52","modified_gmt":"2019-03-27T16:13:52","slug":"fispa-trabaja-para-la-produccion-y-conservacion-del-tegogolo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/regiones\/coatzacoalcos\/fispa-trabaja-para-la-produccion-y-conservacion-del-tegogolo\/","title":{"rendered":"FISPA trabaja para la producci\u00f3n y conservaci\u00f3n del tegogolo"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Se busca establecer un dise\u00f1o de producci\u00f3n <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">que<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">sea implementado en <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">la regi\u00f3n y no sea necesario extraerlos de la laguna<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_64816\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-64816\" class=\"size-full wp-image-64816\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo1.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"542\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo1.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo1-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-64816\" class=\"wp-caption-text\"><em>Pomacea patula catemacensis<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Cecilia Escribano Reyes<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\"><br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">2<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">7<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/03\/19, <\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">Acayucan, Ver.-<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\"> La <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/fispa\/\">Facultad de Ingenier\u00eda en Sistemas de <\/a><\/span><span data-contrast=\"auto\">Producci\u00f3n Agropecuaria (FISPA) <\/span><span data-contrast=\"auto\">de la Universidad Veracruzana (UV)<\/span> <span data-contrast=\"auto\">de la regi\u00f3n Coatzacoalcos-Minatitl\u00e1n<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <i><span data-contrast=\"auto\">campus<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> Acayucan<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> trabaja en el dise\u00f1o de un sistema para la producci\u00f3n y conservaci\u00f3n de la <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Pomacea<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">patula<\/span><\/i> <i><span data-contrast=\"auto\">catemacensis<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> conocida<\/span> <span data-contrast=\"auto\">como <\/span><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><span data-contrast=\"auto\">egogolo<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Guadalupe Castillo Capit\u00e1n, bi\u00f3loga y acad\u00e9mica de la FISPA, trabaja en este dise\u00f1o a trav\u00e9s del m\u00f3dulo de producci\u00f3n acu\u00edcola, el cual representa el escenario de los sistemas de producci\u00f3n de la mojarra tilapia y de <\/span><span data-contrast=\"auto\">tegogolo<\/span><span data-contrast=\"auto\">, donde los estudiantes aprenden a <\/span><span data-contrast=\"auto\">criar <\/span><span data-contrast=\"auto\">y conservar estos animales.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Castillo Capit\u00e1n se\u00f1al\u00f3 que e<\/span><span data-contrast=\"auto\">sta clase de caracol e<\/span><span data-contrast=\"auto\">st\u00e1 dentro de la Norma Oficial Mexicana NOM-041-PESC-2004 \u201cPesca responsable en el lago de Catemaco\u201d, debido a que los productores del lugar se han dedicado s\u00f3lo a la pesca extractiva, \u201cno han permitido que alcance a repoblar los bancos del mismo lago\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para ello,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">la acad\u00e9mica explic\u00f3 que <\/span><span data-contrast=\"auto\">la FISPA <\/span><span data-contrast=\"auto\">estableci\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un dise\u00f1o de adaptaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">, para lo cual se trajeron <\/span><span data-contrast=\"auto\">ejemplares de la laguna que est\u00e1n en tratamiento <\/span><span data-contrast=\"auto\">en<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un estanque que representa u<\/span><span data-contrast=\"auto\">n <\/span><span data-contrast=\"auto\">microh\u00e1<\/span><span data-contrast=\"auto\">bitat<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">con el fin de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que se pueda<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> reproducir<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cYa tenemos una primer<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\"> generaci\u00f3n que se ha adaptado, estamos suministrando una dieta basada en lechuga, prote\u00edna vegetal y alimento de tilapia para <\/span><span data-contrast=\"auto\">lograr una dieta balanceada;<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tambi\u00e9n estamos haciendo pruebas con elementos de la regi\u00f3n como planta de <\/span><span data-contrast=\"auto\">acuyo<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d, se\u00f1al\u00f3.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">L<\/span><span data-contrast=\"auto\">a intenci\u00f3n es establecer un <\/span><span data-contrast=\"auto\">dise\u00f1o de producci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">de <\/span><span data-contrast=\"auto\">tegogolos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> para que los productores de la regi\u00f3n lo implementen y no sea necesario extraerlos de la laguna.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La bi\u00f3loga explic\u00f3 que para iniciar este dise\u00f1o se someti\u00f3 a tratamiento a 400 <\/span><span data-contrast=\"auto\">ejemplares<\/span><span data-contrast=\"auto\">: 200 hembras y 200 machos, \u201cde esa poblaci\u00f3n result\u00f3 un crecimiento de 700,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> as\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\"> logramos mantener la poblaci\u00f3n captada y el nacimiento de 300 <\/span><span data-contrast=\"none\">individuos<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El reto que <\/span><span data-contrast=\"auto\">enfrenta la FISPA es que en Catemaco existen productores de <\/span><span data-contrast=\"auto\">tegogolos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, pero la gente no se ha familiarizado con el cultivo debido a que hay controversias al respecto que sostienen que <\/span><span data-contrast=\"auto\">no tiene<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> el mismo sabor por tenerlo en cautiverio, eso representa una limitante para que el productor se decida a establecer su propio sistema de producci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Guadalupe Castillo expuso que e<\/span><span data-contrast=\"auto\">sta especie<\/span><span data-contrast=\"auto\"> requiere ciertas caracter\u00edsticas de los cuerpos de agua para mantenerse en las primeras etapas de crecimiento; \u201cno tan f\u00e1cilmente se pueden adaptar, no alcanzamos una talla que favorezca su comercializaci\u00f3n, suponemos que se debe a la falta de microorganismos propios de la laguna de Catemaco, pero seguimos investigando\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_64815\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-64815\" class=\"size-full wp-image-64815\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo3.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo3.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo3-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-64815\" class=\"wp-caption-text\">Tegogolo en cautiverio para su reproducci\u00f3n<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Tegogolo<\/span><\/b><b><span data-contrast=\"auto\"> en peligro<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Otro factor de alerta es que el cuerpo de agua de Catemaco <\/span><span data-contrast=\"auto\">est\u00e1 contaminado<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">ocasionando <\/span><span data-contrast=\"auto\">da\u00f1o en <\/span><span data-contrast=\"auto\">el h\u00e1<\/span><span data-contrast=\"auto\">bitat<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de los <\/span><span data-contrast=\"auto\">tegogolos<\/span><span data-contrast=\"auto\">; <\/span><span data-contrast=\"auto\">y aparte la pesca extractiva, no permite que el <\/span><span data-contrast=\"auto\">individuo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> cre<\/span><span data-contrast=\"auto\">z<\/span><span data-contrast=\"auto\">ca m<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e1s.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">A<\/span><span data-contrast=\"auto\">ctualmente se est\u00e1 ex<\/span><span data-contrast=\"auto\">trayendo <\/span><span data-contrast=\"auto\">de <\/span><span data-contrast=\"auto\">dos cent\u00edmetros <\/span><span data-contrast=\"auto\">y no <\/span><span data-contrast=\"auto\">se reproduce<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La bi\u00f3loga <\/span><span data-contrast=\"auto\">explic\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que un <\/span><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><span data-contrast=\"auto\">egogolo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> debe medir idealmente entre 4.5 <\/span><span data-contrast=\"auto\">y 5.5 <\/span><span data-contrast=\"auto\">cent\u00edmetros<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">y pesar de <\/span><span data-contrast=\"auto\">seis<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a<\/span> <span data-contrast=\"auto\">ocho <\/span><span data-contrast=\"auto\">gr<\/span><span data-contrast=\"auto\">amos. L<\/span><span data-contrast=\"auto\">a extracci\u00f3n es diaria, ya que no hay veda para este organismo<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Aunque esta<\/span><span data-contrast=\"auto\"> especie es end\u00e9mica de la laguna de Catemaco, <\/span><span data-contrast=\"auto\">existen <\/span><span data-contrast=\"auto\">otras variedades con caracter\u00edsticas distintas, como <\/span><span data-contrast=\"auto\">el <\/span><span data-contrast=\"auto\">tegogolo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> manzana de Tabasco.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para la FISPA <\/span><span data-contrast=\"auto\">es importante conocer el comportamiento y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> el ciclo biol\u00f3gi<\/span><span data-contrast=\"auto\">co del individuo <\/span><span data-contrast=\"auto\">a fin de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> determinar en qu\u00e9 momento se puede establecer un dise\u00f1o de <\/span><span data-contrast=\"auto\">sistema de p<\/span><span data-contrast=\"auto\">roducci\u00f3n de <\/span><span data-contrast=\"auto\">tegogolos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, que <\/span><span data-contrast=\"auto\">se pueda ofertar a un productor <\/span><span data-contrast=\"auto\">interesado y dejar de extraerlo, que lo tenga en cautiverio y lo est\u00e9 produciendo constantemente.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_64829\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-64829\" class=\"size-full wp-image-64829\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo2.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo2.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/250319-CECILIA-Tegogolo2-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-64829\" class=\"wp-caption-text\">Guadalupe Castillo Capit\u00e1n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Guadalupe Castillo Capit\u00e1n, bi\u00f3loga y acad\u00e9mica de la Facultad de Ingenier\u00eda en Sistemas de Producci\u00f3n Agropecuaria, trabaja en este dise\u00f1o a trav\u00e9s del m\u00f3dulo de producci\u00f3n acu\u00edcola <\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":64945,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52,61],"tags":[],"class_list":["post-64926","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-coatzacoalcos","category-banner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64926","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64926"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64926\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/64945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}