{"id":64397,"date":"2019-03-18T09:00:12","date_gmt":"2019-03-18T15:00:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=64397"},"modified":"2019-03-19T14:07:12","modified_gmt":"2019-03-19T20:07:12","slug":"abraham-soto-cid-pionero-de-la-farmacia-hospitalaria-en-mexico","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/banner\/abraham-soto-cid-pionero-de-la-farmacia-hospitalaria-en-mexico\/","title":{"rendered":"Abraham Soto Cid, pionero de la farmacia hospitalaria en M\u00e9xico"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Falleci\u00f3 el pasado 12 de marzo en esta ciudad<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">; <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">fue<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> formador de varias generaciones de alumnos<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">El gremio acad\u00e9mico y estudiantil de la<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> Facultad de Qu\u00edmica Farmac\u00e9utica Biol\u00f3gica <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">lamenta<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">ron<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> su p\u00e9rdida<\/span><\/i><\/li>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Siempre <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">procur\u00f3 acercar a s<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">us estudiantes al contexto de<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> farmacolog\u00eda cl\u00ednica, comunitaria y hospitalaria<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_64323\" style=\"width: 611px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/140319-ABRAHAM-SOTO-CID-1-100k.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-64323\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-64323\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/140319-ABRAHAM-SOTO-CID-1-100k.jpg\" alt=\"\" width=\"601\" height=\"722\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/140319-ABRAHAM-SOTO-CID-1-100k.jpg 601w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/140319-ABRAHAM-SOTO-CID-1-100k-250x300.jpg 250w\" sizes=\"(max-width: 601px) 100vw, 601px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-64323\" class=\"wp-caption-text\">Abraham Soto Cid, pionero en M\u00e9xico de la farmacia hospitalaria, falleci\u00f3 el pasado 12 de marzo<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Claudia Peralta V\u00e1zquez<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">18<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">03<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">19, Xalapa, Ver.-<\/span><\/i><\/b> <span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Abraham Heriberto Soto Cid<\/span><span data-contrast=\"auto\"> fue pionero de la farmacia hospitalaria en Veracruz, pero no ser\u00eda un error mencionar que dadas sus contribuciones, tambi\u00e9n a nivel nacional tiene un m<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e9rito importante en ese sentido\u201d, resalt\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">Jos\u00e9 <\/span><span data-contrast=\"auto\">Locia<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Espinoza<\/span><span data-contrast=\"auto\">, acad\u00e9mico e investigador de la <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/qfb\/\">Facultad de Qu\u00edmica Farmac\u00e9utica Biol\u00f3gica<\/a><\/span><span data-contrast=\"auto\"> (QFB) de la Universidad Veracruzana (UV).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En representaci\u00f3n de la comunidad estudiantil y acad\u00e9mica de esa instituci\u00f3n, <\/span><span data-contrast=\"auto\">el tambi\u00e9n<\/span> <span data-contrast=\"auto\">coordinador de la Maestr\u00eda en Farmacia Cl\u00ednica <\/span><span data-contrast=\"auto\">lament\u00f3 la p\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\">rdida de quien fuera formador de varias<\/span><span data-contrast=\"auto\"> generaciones de alumnos de QFB<\/span><span data-contrast=\"auto\"> e impulsor de varias iniciativas que benefician hoy en d\u00eda las \u00e1reas de farmacolog\u00eda cl\u00ednica de diversos hospitales del sector salud del <\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">stado de Veracruz.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Tras su fallecimiento<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> suscitado el 12 de marzo en esta ciudad, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Locia<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Espinoza destac\u00f3 su legado<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y trayectoria<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en las aulas como acad\u00e9mico, experto en an\u00e1lisis cl\u00ednicos, director de tesis de licenciatura y posgrado<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> e<\/span><span data-contrast=\"auto\"> investigado<\/span><span data-contrast=\"auto\">r.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Sin embargo, su principal sue\u00f1o fue el \u00e1rea de farmacia cl\u00ednica, comunitaria y hospitalaria, la cual no est\u00e1 enfocada en la elaboraci\u00f3n de medicamentos, sino en su uso racional en cuanto a selecci\u00f3n y conservaci\u00f3n adecuada, control en t\u00e9rminos<\/span> <span data-contrast=\"auto\">de normatividad y<\/span> <span data-contrast=\"auto\">aspectos relacionados con el paciente.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Es decir, desde ese campo de conocimiento el profesional puede ser capaz de optimizar una terapia, conocer las caracter\u00edsticas del f\u00e1rmaco y hacer adecuaciones del tratamiento siempre y cuando est\u00e9 avalado por el m\u00e9dico responsable.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Coment\u00f3 que Abraham Soto, ex director de la Facultad de QFB en el periodo 1996-2000, egres\u00f3 de esa <\/span><span data-contrast=\"auto\">licenciatura<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> pero en la regi\u00f3n Orizaba-C\u00f3rdoba.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">E<\/span><span data-contrast=\"auto\">n la<\/span><span data-contrast=\"auto\"> d\u00e9cada de los ochenta se incorpor\u00f3 a l<\/span><span data-contrast=\"auto\">a m\u00e1xima casa de estudios<\/span><span data-contrast=\"auto\"> como maestro por horas<\/span><span data-contrast=\"auto\">, donde imparti\u00f3 desde un principio la experiencia educativa (EE) <\/span><span data-contrast=\"auto\">Biofarmacia<\/span><span data-contrast=\"auto\">, misma que desde la percepci\u00f3n de los estudiantes<\/span><span data-contrast=\"auto\"> era una de las m\u00e1s complicadas, pero \u00e9l hac\u00eda que fuera din\u00e1mica y de inter\u00e9s.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dicha materia <\/span><span data-contrast=\"auto\">estudia muchas cuestiones relat<\/span><span data-contrast=\"auto\">ivas a los f\u00e1rmacos, c\u00f3mo <\/span><span data-contrast=\"auto\">se formulan y los factores<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que afectan<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la terapia<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dada <\/span><span data-contrast=\"auto\">su <\/span><span data-contrast=\"auto\">expe<\/span><span data-contrast=\"auto\">rtiz<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en el rubro de an<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e1lisis cl\u00ednicos y <\/span><span data-contrast=\"auto\">cuestiones hospitalarias<\/span><span data-contrast=\"auto\">, durante muchos a\u00f1os labor\u00f3 en instituciones como el <\/span><span data-contrast=\"auto\">Hospi<\/span><span data-contrast=\"auto\">tal Civil y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> el<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Instituto Mexicano del Seguro Social<\/span> <span data-contrast=\"auto\">(IMSS).<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Debido a su <\/span><span data-contrast=\"auto\">participaci\u00f3n en<\/span><span data-contrast=\"auto\"> esos nosocomios, <\/span><span data-contrast=\"auto\">ten\u00eda la oportunidad d<\/span><span data-contrast=\"auto\">e formar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> alumnos no s\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a trav\u00e9s de las aulas sino del<\/span><span data-contrast=\"auto\"> \u00e1rea de an\u00e1lisis cl\u00ednicos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">No obstante, en el \u00e1mbito de farmacia cl\u00ednica, comunitaria y hospitalaria, Soto Cid siempre fue categ\u00f3rico al subrayar que en <\/span><span data-contrast=\"auto\">M\u00e9xico <\/span><span data-contrast=\"auto\">no existe ese<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tipo de servicios farmac\u00e9uticos<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> pues<\/span><span data-contrast=\"auto\"> ese espacio siempre es considerado<\/span><span data-contrast=\"auto\"> u<\/span><span data-contrast=\"auto\">n almac\u00e9n <\/span><span data-contrast=\"auto\">donde el medicamento se entrega al paciente<\/span><span data-contrast=\"auto\">, cuando e<\/span><span data-contrast=\"auto\">sta acci\u00f3n puede<\/span><span data-contrast=\"auto\"> ejercerse<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en mejores condiciones.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ten\u00eda la c<\/span><span data-contrast=\"auto\">onfianza de que en el pa\u00eds alg\u00fan d\u00eda se dieran las <\/span><span data-contrast=\"auto\">condiciones para que el<\/span><span data-contrast=\"auto\"> egresado de esta carrera no se centrara \u00fanicamente en la elaboraci\u00f3n de <\/span><span data-contrast=\"auto\">an\u00e1lisis cl\u00ednicos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y f\u00e1rmacos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, sino <\/span><span data-contrast=\"auto\">que interactuar<\/span><span data-contrast=\"auto\">a directamente con el paciente.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Fue una insistencia d<\/span><span data-contrast=\"auto\">e su parte, tanto que siempre<\/span><span data-contrast=\"auto\"> procur\u00f3 acercar a sus estudiantes a ese contexto<\/span><span data-contrast=\"auto\">, puntualiz\u00f3.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por ello, aprovech\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">su participaci\u00f3n como responsable sanitario de farmacias<\/span><span data-contrast=\"auto\"> para que los alumnos<\/span> <span data-contrast=\"auto\">incursionaran en el \u00e1rea de manejo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de medicamentos como un insumo, es decir, <\/span><span data-contrast=\"auto\">que fueran a las farmacias y <\/span><span data-contrast=\"auto\">como profesionales <\/span><span data-contrast=\"auto\">estuviera<\/span><span data-contrast=\"auto\">n en contacto con los procesos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Cada vez que un farmac\u00e9utico profesional se incorpora a una farmacia como <\/span><span data-contrast=\"auto\">responsable sanitario o gerente<\/span><span data-contrast=\"auto\">, est\u00e1 comp<\/span><span data-contrast=\"auto\">robado que los procesos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> mejoran por muchas cuestiones.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Record\u00f3 que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> entre 2008 y 2009 se conform\u00f3 un <\/span><span data-contrast=\"auto\">grupo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de expertos para elaborar el Modelo Nacional de Farmacia H<\/span><span data-contrast=\"auto\">ospitalaria<\/span><span data-contrast=\"auto\">, documento en el cual se materializaron todas las <\/span><span data-contrast=\"auto\">aspiraciones<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de Abraham Soto Cid.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dicho modelo abordaba el <\/span><span data-contrast=\"auto\">cambio de estatus de la farmacia<\/span><span data-contrast=\"auto\">, desde un almac\u00e9n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> hasta un servicio manejado por farmac\u00e9uticos profesionales que pudiera<\/span><span data-contrast=\"auto\">n brindar <\/span><span data-contrast=\"auto\">servicios<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de <\/span><span data-contrast=\"auto\">fa<\/span><span data-contrast=\"auto\">rmacovigilancia<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">sistemas de distribuci\u00f3n de medicamento en dosis unitar<\/span><span data-contrast=\"auto\">ias, adquisici\u00f3n de f\u00e1rmacos co<\/span><span data-contrast=\"auto\">n base <\/span><span data-contrast=\"auto\">en <\/span><span data-contrast=\"auto\">criterios cl\u00ednicos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Asimismo, <\/span><span data-contrast=\"auto\">servicios<\/span> <span data-contrast=\"auto\">de informaci\u00f3n de medicamentos para que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tanto los<\/span><span data-contrast=\"auto\"> pacientes<\/span> <span data-contrast=\"auto\">como los<\/span><span data-contrast=\"auto\"> mismos profesionales de la salud pud<\/span><span data-contrast=\"auto\">ieran tener acceso a datos fidedignos, entre otros rubros.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cTodo eso estaba materializado en ese modelo que ciertamente ten\u00eda mucho de te\u00f3rico<\/span><span data-contrast=\"auto\">, por eso<\/span><span data-contrast=\"auto\"> una cosa era tenerlo en papel y otra implementarlo en los nosocomios<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A pesar de que la legislaci\u00f3n a\u00fan no<\/span> <span data-contrast=\"auto\">contempla la figura del<\/span><span data-contrast=\"auto\"> farmac\u00e9utico<\/span><span data-contrast=\"auto\">, por iniciativa de Soto Cid el modelo logr\u00f3 materializarse<\/span><span data-contrast=\"auto\"> \u2013sin recursos suficientes\u2013<\/span> <span data-contrast=\"auto\">a partir de 2009<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en el <\/span><span data-contrast=\"auto\">C<\/span><span data-contrast=\"auto\">entro de Especialidades M\u00e9dicas <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Cemev<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, actualmente<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Centro de Alta Especialidad <\/span><span data-contrast=\"auto\">(<\/span><span data-contrast=\"auto\">CAE<\/span><span data-contrast=\"auto\">)<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del Estado de Veracruz.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cDesde su trinchera siempre<\/span><span data-contrast=\"auto\"> buscaba hacer es<\/span><span data-contrast=\"auto\">te tipo de actividades, ten\u00eda muchas <\/span><span data-contrast=\"auto\">ganas de aportar al avance de la ciencia<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para este objetivo logr\u00f3 consolidar un equipo de especialistas en la materia para dise\u00f1ar la adecuaci\u00f3n de<\/span><span data-contrast=\"auto\">l <\/span><span data-contrast=\"auto\">modelo y aplicarlo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Precisamente, este mes se cumplen <\/span><span data-contrast=\"auto\">10<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a\u00f1os de ese acontecimiento que marc\u00f3 el inicio del involucramiento de los alumnos en el \u00e1rea hospitalaria, quienes cursaban la EE<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Farmacia Comunitaria, creada tambi\u00e9n a iniciativa de \u00e9l.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Las<\/span><span data-contrast=\"auto\"> lab<\/span><span data-contrast=\"auto\">ores de <\/span><span data-contrast=\"auto\">fa<\/span><span data-contrast=\"auto\">rmaco<\/span><span data-contrast=\"auto\">vigilancia<\/span><span data-contrast=\"auto\"> consisti<\/span><span data-contrast=\"auto\">eron en <\/span><span data-contrast=\"auto\">preguntar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a los pacientes si el medicamento hab\u00eda ocasionado efectos secundarios, situaci\u00f3n que es dif\u00edcil de reconocer pero que sucede con frecuencia.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En esos tiempo<\/span><span data-contrast=\"auto\">s, dijo,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">en los hos<\/span><span data-contrast=\"auto\">pitales se reportaban muy poco<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\"> casos<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span> <span data-contrast=\"auto\">no obstante,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> cuando los estudiantes iniciaron<\/span><span data-contrast=\"auto\"> ese acercamiento \u2013que <\/span><span data-contrast=\"auto\">tambi\u00e9n se estableci\u00f3 como<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un <\/span><span data-contrast=\"auto\">requerimiento en <\/span><span data-contrast=\"auto\">hospitales\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\"> se reportaron muchos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> m\u00e1s.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Eso abri\u00f3 la puerta para que los<\/span><span data-contrast=\"auto\"> j\u00f3venes <\/span><span data-contrast=\"auto\">continuaran su labor<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y se les otorgaran becas de servicio social para el \u00e1rea de farmacia<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Posteriormente, <\/span><span data-contrast=\"auto\">se <\/span><span data-contrast=\"auto\">lograron contratos para que los estudiantes se<\/span> <span data-contrast=\"auto\">incorpor<\/span><span data-contrast=\"auto\">ar<\/span><span data-contrast=\"auto\">an al hospital dentro de la categor\u00eda de despachadore<\/span><span data-contrast=\"auto\">s de farmacia<\/span><span data-contrast=\"auto\">, sin dejar a un lado su trabajo de <\/span><span data-contrast=\"auto\">fa<\/span><span data-contrast=\"auto\">rmacovigilancia<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y de <\/span><span data-contrast=\"auto\">cercan\u00eda con el paciente, <\/span><span data-contrast=\"auto\">que se mantiene en la actualidad.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A ra\u00edz de lo anterior, tambi\u00e9n por iniciativa de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Abraham Soto<\/span><span data-contrast=\"auto\">, en 2012 se <\/span><span data-contrast=\"auto\">modific<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f3 el <\/span><span data-contrast=\"auto\">p<\/span><span data-contrast=\"auto\">lan de <\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">studios <\/span><span data-contrast=\"auto\">de QFB <\/span><span data-contrast=\"auto\">con el prop\u00f3sito de que <\/span><span data-contrast=\"auto\">todos los alumnos realicen una estancia de al menos un semestre en alg\u00fan<\/span><span data-contrast=\"auto\"> centro hospitalario<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que cuente con <\/span><span data-contrast=\"auto\">servicios farmac\u00e9uticos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Al respecto, en 2016 se incorpor\u00f3 la primera generaci\u00f3n de alumnos a los hospitales.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En 2013<\/span> <span data-contrast=\"auto\">empezaron las gestiones para <\/span><span data-contrast=\"auto\">la puesta en marcha de <\/span><span data-contrast=\"auto\">la Maestr\u00eda en Farmacia Cl\u00ednica como un fomento a la educaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">farmac\u00e9utica<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en la UV y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en el e<\/span><span data-contrast=\"auto\">stado de Veracruz, dada la<\/span> <span data-contrast=\"auto\">necesidad<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que se ten\u00edan de formar profesionales con un logro acad\u00e9mico<\/span><span data-contrast=\"auto\"> superior.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En 2014 ingres\u00f3 la primera generaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de alumnos de este posgrado enfocado en la farmacia asistencial, en el manejo del medicamento y en el cuidado del paciente.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Abraham Soto Cid, cuya figura y criterio siempre fue respetada en la Facultad de QFB, tambi\u00e9n fue fundador de este programa educativo<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">as\u00ed como <\/span><span data-contrast=\"auto\">miembro del <\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00facleo <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">cad\u00e9mico <\/span><span data-contrast=\"auto\">b<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e1sico<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Adem\u00e1s, f<\/span><span data-contrast=\"auto\">ue l\u00edder del <\/span><span data-contrast=\"auto\">cuerpo <\/span><span data-contrast=\"auto\">acad\u00e9mico<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (CA)<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Qu\u00edmica Biomolecular<\/span><span data-contrast=\"auto\">, el <\/span><span data-contrast=\"auto\">primer<\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span> <span data-contrast=\"auto\">que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tuvo la Facultad de QFB.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Acad\u00e9micos y estudiantes de la Facultad de Qu\u00edmica Farmac\u00e9utica Biol\u00f3gica lamentaron la p\u00e9rdida de quien fuera formador de varias generaciones e impulsor de iniciativas en beneficio del sector salud de Veracruz<\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":64423,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[61],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64397"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64397"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64397\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/64423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}