{"id":64029,"date":"2019-03-12T09:00:58","date_gmt":"2019-03-12T15:00:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=64029"},"modified":"2019-03-12T14:37:30","modified_gmt":"2019-03-12T20:37:30","slug":"culto-a-san-simon-refleja-la-ambivalencia-del-ser-humano","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/general\/culto-a-san-simon-refleja-la-ambivalencia-del-ser-humano\/","title":{"rendered":"Culto a San Sim\u00f3n refleja la ambivalencia del ser humano"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Blanca Mar\u00edn Valadez, egresada de la UV y estudiante de posgrado de la UNAM, investiga sobre este santo guatemalteco no cat\u00f3lico, quien es un refugio para sectores sociales marginados y criminales<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_63940\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/080319-Conferencia-IIHS-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-63940\" class=\"size-full wp-image-63940\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/080319-Conferencia-IIHS-1.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"494\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/080319-Conferencia-IIHS-1.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/080319-Conferencia-IIHS-1-300x205.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-63940\" class=\"wp-caption-text\">Blanca M\u00f3nica Mar\u00edn, estudiante de la UNAM y egresada de la UV<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Paola Cort\u00e9s P\u00e9rez<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">12\/03\/19, Xalapa, Ver.-<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\"> Blanca M\u00f3nica Mar\u00edn Valdez, egresada de la <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/antropologia\/\">Faculta<\/a><\/span><span data-contrast=\"auto\">d<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de Antropolog\u00eda de la Universidad Veracruzana (UV), dijo que el culto a San Sim\u00f3n (santo guatemalteco) refleja los buenos y malos deseos que tienen los seres humanos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El pasado 7 de marzo, la tambi\u00e9n estudiante del Doctorado en Estudios Mesoamericanos de la Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico (UNAM), dict\u00f3 la conferencia \u201cEl culto de San Sim\u00f3n, migr<\/span><span data-contrast=\"auto\">aci\u00f3n, sexo y brujer\u00eda\u201d, en el A<\/span><span data-contrast=\"auto\">uditorio \u201cGonzalo Aguirre Beltr\u00e1n\u201d del Instituto de Investigaciones Hist\u00f3rico-Sociales (IIH-S)<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de esta casa de estudios<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">acompa\u00f1ada de Guadalupe Vargas Montero, investigadora del IIH-S, y <\/span><span data-contrast=\"auto\">Witold<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Jacorzynki<\/span><span data-contrast=\"auto\">, investigador del Centro de Investigaciones y Estudios Superiores en Antropolog\u00eda Social (<\/span><span data-contrast=\"auto\">CIESAS<\/span><span data-contrast=\"auto\">), Unidad Sureste.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Blanca Mar\u00edn <\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">oment\u00f3 que <\/span><span data-contrast=\"auto\">el trabajo de investigaci\u00f3n en t<\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">r<\/span><span data-contrast=\"auto\">no a San <\/span><span data-contrast=\"auto\">S<\/span><span data-contrast=\"auto\">im\u00f3n lo ha realizado durante cinco a\u00f1os en una zona entre M\u00e9xico y Guatemala, que ha pasado por un sinn\u00famero de conflictos y cambios.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cTambi\u00e9n trabaj\u00e9 en el <\/span><span data-contrast=\"auto\">Kumbala<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Bar, un prost\u00edbulo localizado en la frontera, donde las chicas rinden un culto a San Sim\u00f3n, bailando con \u00e9l, haci\u00e9ndole <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">table<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> dance<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, incluso se meten la figura del santo entre los senos y sus partes \u00edntimas.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Explic\u00f3 que San Sim\u00f3n es un santo guatemalteco <\/span><span data-contrast=\"auto\">no<\/span><span data-contrast=\"auto\"> cat\u00f3lico. Se piensa que fue heredado por un grupo de ind\u00edgenas guatemalteco<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">, que ha pasado por varias escenificaciones y mestizajes.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cEs una figura muy popular en Guatemala se <\/span><span data-contrast=\"auto\">equipara<\/span> <span data-contrast=\"auto\">con<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la Virgen de Guadalupe en M\u00e9xico, todos lo conocen pero no todos son devotos de \u00e9l, por ello hay diferentes cofrad\u00edas que le rinden culto y lo protegen como Santa Cruz, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Chekul<\/span><span data-contrast=\"auto\">, Quetzaltenango, entre otras.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dijo que u<\/span><span data-contrast=\"auto\">na de las caracter\u00edst<\/span><span data-contrast=\"auto\">icas principales de este santo <\/span><span data-contrast=\"auto\">es que surge desde la voz popular, <\/span><span data-contrast=\"auto\">lo cual se muestra al ser un santo que bebe alcohol, usa coca\u00edna, echa plomo (dispara), sosti<\/span><span data-contrast=\"auto\">ene relaciones con sus devotas, \u201ces un santo muy humano que desconoce la frontera entre lo sagrado y lo profano\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Destac\u00f3 que San Sim\u00f3n sostiene una relaci\u00f3n horizontal con <\/span><span data-contrast=\"auto\">sus devotos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, es decir, si el santo no cumple es castigado por diferentes formas: meterlo al refrigerador de las cervezas, ofenderlo con malas palabras o no ba\u00f1arlo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cLo interesante de este culto es <\/span><span data-contrast=\"auto\">que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en Guatemala, en algunas parte<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de M\u00e9xico y <\/span><span data-contrast=\"auto\">de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Estados Unidos, se han levantado altares donde la gente realiza brujer\u00eda blanca y negra con ayuda del santo, por lo que en ocasiones es asociado con San Judas Iscariote y el demonio.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Uno de los casos de los que habla en su trabajo de investigaci\u00f3n del doctorado, es el de <\/span><span data-contrast=\"auto\">d<\/span><span data-contrast=\"auto\">o\u00f1a C<\/span><span data-contrast=\"auto\">ota<\/span><span data-contrast=\"auto\">, una bruja y espiritista <\/span><span data-contrast=\"auto\">por herencia familiar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y profunda devota de San Sim\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Mar\u00edn Valdez<\/span> <span data-contrast=\"auto\">conoci\u00f3 a esta se\u00f1ora por medio de una amiga que trabaja e<\/span><span data-contrast=\"auto\">n el <\/span><span data-contrast=\"auto\">Kumbala<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Bar, quien la llev\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> hasta la casa de la espiritista y desde hace cinco a\u00f1os trabaja con ella<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> as\u00ed como en esta zona fronteriza.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Do\u00f1a Cota le cont\u00f3 que <\/span><span data-contrast=\"auto\">en <\/span><span data-contrast=\"auto\">a\u00f1os recientes narcotraficantes, sicarios, halcones y personas<\/span><span data-contrast=\"auto\"> dedicadas al lavado del dinero<\/span><span data-contrast=\"auto\"> se han acercado para pedirle \u201ctrabajos\u201d de brujer\u00eda, especialmente de protecci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cOtro de los trabajos que han surgido en los \u00faltimos ocho a\u00f1os es la petici\u00f3n que le hacen muchas mujeres a Sim\u00f3n: deportar a sus maridos de Estados Unidos; porque en la mayor\u00eda de los casos los hombres <\/span><span data-contrast=\"auto\">h<\/span><span data-contrast=\"auto\">an dejado de mandar remesas o se han casado nuevamente.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La fiesta al santo es el 28 de octubre y <\/span><span data-contrast=\"auto\">sus<\/span><span data-contrast=\"auto\"> seguidores<\/span><span data-contrast=\"auto\"> organizan una gran celebraci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que va desde contratar todo tipo de m\u00fasica, hacer pelea<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de gallos, <\/span><span data-contrast=\"auto\">tomar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> grandes<\/span><span data-contrast=\"auto\"> cantidades de alcohol<\/span> <span data-contrast=\"auto\">hasta poner muchas velas, porque San Sim\u00f3n no es s\u00f3lo un santo, es <\/span><span data-contrast=\"auto\">un <\/span><span data-contrast=\"auto\">miembro de la familia.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Blanca M\u00f3nica <\/span><span data-contrast=\"auto\">dijo que San Sim\u00f3n es reflejo de los grupos m\u00e1s marginados y olvidados de Guatemala, aquellos que no son atendidos por las iglesias institucionalizadas, porque \u201ces un culto que naci\u00f3 de los sectores bajos\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Destac\u00f3 que <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e9ste<\/span><span data-contrast=\"auto\"> se ha expandido debido a la migraci\u00f3n y se ha logrado mantener gracias a las aportaciones y donaciones econ\u00f3micas del narcotr\u00e1fico y de las remesas de guatemaltecos que laboran en los Estados Unidos, para ellos \u00e9sta es una manera de agradecer al santo su ayuda.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Aclar\u00f3 que los devotos de San Sim\u00f3n son diversos, no s\u00f3lo criminales, sicarios, narcotraficantes o prostitutas, pero en su trabajo le interesa mostrar la histori<\/span><span data-contrast=\"auto\">a de vida de estas personas y c\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">mo se entretejen con el culto a partir de su condici\u00f3n social.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cSan Sim\u00f3n es el reflejo de ellos mismos, nos muestra la ambivalencia del ser humano, porque los seres humanos no s\u00f3lo deseamos y pedimos cosas buenas<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tambi\u00e9n estamos llenos de oscuridad y tenemos malos deseos, as\u00ed que refleja los diferentes sentimientos y deseos del ser humano.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Cabe mencionar que esta charla es parte de las actividades para festejar el 25 aniversario del grupo \u201cHistoria y Cultura\u201d, el cual a partir de 2006 se conform\u00f3 como cuerpo acad\u00e9mico.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_63939\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/080319-Conferencia-IIHS-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-63939\" class=\"size-full wp-image-63939\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/080319-Conferencia-IIHS-2.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"464\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/080319-Conferencia-IIHS-2.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/03\/080319-Conferencia-IIHS-2-300x193.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-63939\" class=\"wp-caption-text\">Witold Jacorzynki y Blanca M\u00f3nica Mar\u00edn<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Es una figura muy popular en Guatemala, se equipara con la Virgen de Guadalupe en M\u00e9xico; todos lo conocen pero no todos son sus devotos, explic\u00f3 Blanca Mar\u00edn<\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":63940,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-64029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-general"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64029"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64029\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}